iconandlight

Iconography and Hand painted icons

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Επίσκοπος Αχρίδος και Ζίτσης

Νικόλαος Βελιμίροβιτς_Saint Nikolai Velimirovich_СвНиколай Велимирович_Св владика Николај Охридски_21009_1196029453756109_7023418503489387868_n

Άγιος Νικόλαος Επίσκοπος Αχρίδος και Ζίτσης

Εορτάζει στις 5 Μαρτίου

O άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, ο «Σέρβος Χρυσόστομος», γεννήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1880 στο χωριό Λέλιτς του Δήμου Βαλιέβου. Από την παιδική του ηλικία έδειξε έντονη κλίση για την προσευχή. Πολύ συχνά διένυαν με τη μητέρα του απόσταση τριών μιλίων με τα πόδια, για να πάνε στην Ι. Μονή Τσέλιε και να συμμετάσχουν εκεί στη Θεία Λειτουργία. Όπως μαρτυρούσε ο ίδιος ο Νικόλαος αργότερα, αυτές οι πρώτες λειτουργικές εμπειρίες με τη βαθιά και κατανυκτική τους μυσταγωγία, άγγιξαν την παιδική του ψυχή, και τον επηρέασαν βαθύτατα.

Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου το 1902. Το 1905 εστάλει για περαιτέρω σπουδές στην Ευρώπη: Ελβετία (Βέρνη, Ζυρίχη), Γερμανία, Ρωσία και Αγγλία (Οξφόρδη). Το 1908 αναγορεύθηκε διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής της Βέρνης. Στις 20 Δεκεμβρίου 1909 εκάρη μοναχός στη συνέχεια χειροτονήθηκε Διάκονος και Πρεσβύτερος στην Μονή Ρακόβιτσα και έλαβε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη. Το 1911 διορίστηκε Καθηγητής στη Θεολογική Σχολή Βελιγραδίου. Ήταν προικισμένος με σπάνια ευφυΐα και είχε τρομακτική ευχέρεια με τις ξένες γλώσσες. Είχε τη δυνατότητα να διαβάζει να γράφει και να μιλάει με ευκολία σε επτά διαφορετικές γλώσσες.

Το 1912 δημοσιεύεται μια ανθολογία ομιλιών του με τίτλο Κηρύγματα στους πρόποδες του Όρους. Εξηγώντας τον τίτλο του έργου ο άγιος Νικόλαος θα πει με ταπείνωση: «Ο Χριστός μίλησε επί του Όρους, εγώ δεν θα μπορούσα να τολμήσω κάτι άλλο από το να μιλήσω παρά τους πόδας Του, στους πρόποδες του Όρους…».

Το 1914 -μεσούντος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου- ο Νικόλαος συγκαταλέγεται σε επίσημη διπλωματική αποστολή της πατρίδας του προς την Αγγλία. Το καλοκαίρι του 1915 συνέχισε τη διπλωματική του αποστολή στις ΗΠΑ, με την ίδια επιτυχία. Εκεί, βλέπει ένα βράδυ στον ύπνο του άγγελο Κυρίου πού του αποκαλύπτει πώς κάποτε στο μέλλον θα επιστρέψει στην Αμερική και θα συμβάλει στη σύσταση της σερβικής μητρόπολης στον τόπο αυτό.

Νικόλαος Βελιμίροβιτς_Saint Nikolai Velimirovich_СвНиколай Велимирович_Св владика Николај Охридски_justin nikolaiΣτις 5 Μαΐου 1919 χειροτονήθηκε Επίσκοπος Ζίτσης. Στις 12 Δεκεμβρίου 1920 εξελέγη Επίσκοπος Αχρίδος και το 1931 ονομάστηκε Αχρίδος και Μοναστηρίου. Στις 21 Ιουνίου 1934 εξελέγη και πάλι Επίσκοπος Ζίτσης. Παρέμεινε τοποτηρητής της Επισκοπής Αχρίδος μέχρι το 1936. Στις ετήσιες επισκέψεις του στο Άγιο Όρος συνάντησε και συνδέθηκε με τον όσιο Σιλουανό [24 Σεπτ.] στην Μονή Αγίου Παντελεήμονος όπου και έδωκε μαρτυρία της αγιότητας του. Εδώ γνωρίσθηκε και με τον Γέροντα Σωφρόνιο (+1993), εξαιρετικό βιογράφο του οσίου Σιλουανού, τον οποίο και χειροτόνησε διάκονο. Εμβαθύνει στη μελέτη των Πατέρων της Εκκλησίας. Παρά την τεράστια μόρφωσή του και τα πολλά του χαρίσματα, διακρινόταν για την απλότητα του ήθους του, την καλοσύνη και την αγάπη του. Η αρετή, η οποία κατ’ εξοχήν τον στόλιζε, ήταν η ταπείνωση.
Πνευματικός πατέρας έμπειρος και διαποτισμένος με την αιώνια σοφία της Εκκλησίας, συνέγραψε πολυάριθμα έργα, ποιητικού και βαθυστόχαστου ύφους, τα όποια εκδόθηκαν σε είκοσι τόμους. Ανάμεσα στα γραπτά του το πλέον αγαπητό ανάγνωσμα παραμένει ο Πρόλογος της Αχρίδος. Από καιρό ο άγιος ιεράρχης είχε προβλέψει ότι η παντοδύναμη Ευρώπη θα γινόταν συντρίμμια αν ανατρέπονταν τα χριστιανικά της θεμέλια. Για αυτό το ζήτημα έγραφε προφητικά: «Ο Χριστός απομακρύνθηκε από την Ευρώπη, όπως άλλοτε από την χώρα των Γαδαρηνών, μετά από αίτημα των κατοίκων της».

Διαμαρτυρήθηκε θαρραλέα εναντίον των μαζικών εκτελέσεων στο Κράλιεβο, αναφωνώντας: «Αυτό είναι ο γερμανικός πολιτισμός, να σκοτώνεις εκατό αθώους Σέρβους για έναν Γερμανό! Τότε οι Τούρκοι ήσαν δικαιότεροι… Εάν είμαι ένοχος σκοτώστε με. Προτιμώ να πεθάνω παρά να αντικρίζω καθημερινά τις συμφορές του λαού μου». Κατήγγειλε με αγανάκτηση την χριστιανική υποκρισία που δικαιολογούσε τα ειδεχθή εγκλήματα που διαπράχθηκαν εναντίον των ορθοδόξων Σέρβων της Κροατίας, χωρίς καθόλου μίσος εναντίον αυτών που τα διέπραξαν, για τους οποίους αντίθετα ένιωθε βαθύτατο οίκτο. Αργότερα συνέθεσε έξοχη Ακολουθία προς τιμήν των Σέρβων νεομαρτύρων [15 Ιουνίου].
Το 1941 συνελήφθη από τις Γερμανικές αρχές κατοχής και οδηγήθηκε αρχικά στην Ιερά Μονή Λιουμπόστινας και κατόπιν στην Ιερά Μονή Βοϊλόβιτσας (κοντά στο Πάντσεβο του Βανάτου). Στις 15 Σεπτεμβρίου 1944 τον εκτόπισαν στο στρατόπεδο θανάτου του Νταχάου μαζί με τον Πατριάρχη Σερβίας Γαβριήλ. Τον Δεκέμβριο του 1944 μεταφέρθηκαν και οι δύο στη Σλοβενία και κατόπιν στην Αυστρία, όπου και τελικά απελευθερώθηκαν στις 8 Μαΐου 1945. Όταν τον ρωτούσαν για την ζωή στο Νταχάου, αποκρινόταν τα έξης: «Στο στρατόπεδο να τί γίνεται: κάθεσαι σε μια γωνιά και λες στον εαυτό σου: “Κύριε, είμαι γη και σποδός, πάρε την ψυχή μου! Τότε η ψυχή υψώ­νεται στα ουράνια και αντικρίζεις τον Θεό πρόσωπο προς πρόσωπο. Όμως δεν το αντέχεις και του λες: “Δεν είμαι ακόμη έτοιμος, άφησε με να κα­τέβω πάλι”. Με δύο λόγια, θα έδινα όλη την ζωή που μου απομένει για μια ώρα στο Νταχάου!»

Ο Πατριάρχης Γαβριήλ επέστρεψε στη Σερβία αλλά ο Νικόλαος χαρακτηρίστηκε εχθρός του κομμουνιστικού καθεστώτος και μετανάστευσε στις Η.Π.Α. Περιόδευσε ως νέος απόστολος της Ορθοδοξίας στον Νέο Κόσμο, δίδασκε στην σερβική Ιερατική Σχολή της Λίμπερτυβιλ (Ιλλινόις), στην θεολογική Ακαδημία Αγίου Βλαδίμηρου και στις Ιερατικές Σχολές της Τζόρντανβιλ (Νέας Υόρκη) και Αγίου Τύχωνος (Πενσυλβανία).

Οι δυσκολίες και τα προβλήματα δεν τον αποθάρρυναν ποτέ. Αισθανόταν έντονα την παρουσία της Θείας Πρόνοιας στο βίο του και αυτό του έδινε δύναμη, ανδρεία και χαρά. Η προσευχή του ήταν αδιάλειπτη και έρεε ως ποταμός του παραδείσου. Πενθούσε αβίαστα και έχυνε δάκρυα μετανοίας, παρακλήσεως, μεσιτείας και δοξολογίας.
Κοιμήθηκε προσευχόμενος το πρωί της Κυριακής 5/18 Μαρτίου του 1956 στο κελλί του στην Ι.Μ. Αγ. Τύχωνος, την ώρα που ετοιμαζόταν να τελέσει την θεία Λειτουργία.
Τα τίμια λείψανα του επέστρεψαν στην Σερβία στις 12 Μαΐου του 1991 στην Μονή Τσέλιε. Η Μετακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Νικολάου εορτάζετε στις 20 Απριλίου.
Στις 19 Μαΐου 2003 ανακηρύχθηκε άγιος από την Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου Σερβίας.

Πηγές: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου Ιερομονάχου, τόμος Έβδομος [Μήνας Μάρτιος], εκδ. Ίνδικτος 2006
http://wra9.blogspot.gr/2011/03/5.html
http://users.sch.gr/markmarkou/1931_1959/1956/koim1956.htm
http://www.synaxarion.gr/gr/sid/2354/sxsaintinfo.aspx
http://www.saint.gr/1970/saint.aspx
http://www.inpp.gr/index.php/fr/features/212
http://www.impantokratoros.gr/nikolaos-velimirovits.el.aspx

***

Νικόλαος Βελιμίροβιτς_Saint Nikolai Velimirovich_СвНиколай Велимирович_Св владика Николај Охридски_sf_nicolae_velimirovici13Ο σύγχρονός μας μέγας Θαυματουργός, με αδιάφθορο το σεπτό Σκήνωμά του, Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς († 19.6.1966), έγραφε το 1958, όταν ακόμη ήταν Αρχιεπίσκοπος Δυτικής Ευρώπης, ολίγο μετά την εκδημία του αγιωτάτου Ιεράρχου Νικολάου († 5.3.1956):
«Ο Νικόλαος ήταν μεγάλος Άγιος και Χρυσόστομος των ημερών μας… Από παντού απεκόμιζε σοφία: από την επιστήμη, από την φύσι, από τα γεγονότα της καθημερινής ζωής· αλλά, περισσότερο αγίαζε την ψυχή του με θείο φωτισμό, τρέφοντάς την με την Αγία Γραφή και την προσευχή. Δίδασκε με το παράδειγμά του και τους λόγους του σε κάθε τόπο και χρόνο… Ετελείωσε την επίγειο ζωή του προσευχόμενος και πιστεύομε, ότι τώρα προσεύχεται υπέρ ημών ενώπιον του Ουρανίου Θρόνου του Σωτήρος του κόσμου, τον Οποίον πιστά υπηρέτησε…»!…

Και ο σύγχρονός μας μέγας Ομολογητής της Ορθοδόξου Πίστεως Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς († 25.3.1979), έγραφε περί αυτού: Ο άγιος Νικόλαος είναι το πλέον διορατικό σερβικό μάτι: βλέπει το αόρατο. Το πιο ευαίσθητο σερβικό αυτί: ακούει το αθόρυβο. Η πλέον αφυπνισμένη σερβική συνείδηση: κοπιάζει σαν τα Χερουβίμ για ότι είναι του Θεού. Οδηγημένος και χειραγωγημένος απ’ αυτόν, δεν θα χαθείς, αλλά πάντα θα βαδίζεις στον δρόμο πού αναμφισβήτητα οδηγεί στον ίδιο τον ουρανό και στα ουράνια πάνω από τα ουράνια.
Πράγματι τα λόγια του είναι πνεύμα και ζωή για μας τους Σέρβους. Κατεβαίνουν κατευθείαν στον τάφο σου, στον θάνατο σου, και σε σηκώνουν από εκεί, σε ανασταίνουν από τους νεκρούς.
Το σερβικό γένος είχε να γνωρίσει προσωπικότητα σαν αυτή του αγίου Νικολάου από τον καιρό του αγίου Σάββα.
«Τι μας έδωσε ο Επίσκοπος Νικόλαος και ποια είναι η σημασία αυτού; Ήταν ένας Απόστολος, ένας Ευαγγελιστής, ένας Φωτιστής και ο μεγαλύτερος Διδάσκαλος του σερβικού λαού μετά τον Άγιο Σάββα. Ήταν επίσης και ένας Μάρτυρας… Πάντοτε θα είμεθα ευγνώμονες στον άγιο Απόστολο των Σέρβων, τον Επίσκοπο Νικόλαο. Ναί, στον Άγιο Επίσκοπο Νικόλαο!…Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπο του έχουμε ένα νέο Απόστολο, ένα νέο Ευαγγελιστή. Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπο του έχουμε ένα νέο Ομολογητή, ένα νέο Μάρτυρα. Σε ευχαριστούμε Κύριε! Στο πρόσωπο του έχουμε ένα νέο Άγιο!»

Προσευχή Κατανυκτική του Αγίου Επισκόπου Νικολάου

Κύριε Ιησού, Υιέ Θεού, ελέησον με τον αμαρτωλόν! Συγχώρησόν με, Κύριε, συγχώρησον τα αμέτρητα μου πταίσματα. Καθάρισόν με τη δυνάμει Σου, διάθρεψόν με διά του Ζωοπαρόχου «Άρτου» Σου, είσελθε εν τοις εγκάτοις μου ως Ζωογόνος, Καθαρός Αήρ εις πνιγηρόν δωμάτιον, και θεραπευθήσομαι – θεραπευθήσομαι και ζήσομαι. Αμήν!…

Κύριε, μεγαλόπρεπε και θαυμαστέ, απάλλαξε μας από την υποκρισία και ενστάλαξε το φόβο Σου στις καρδιές μας, ώστε οι καρδιές μας να στέκουν διαρκώς σε προσευχή, ενώπιον Σου.Αμήν!

Advertisements

Comments are closed.