iconandlight

Iconography and Hand painted icons

Άγιος Γρηγόριος ο Φωτιστής των Αρμενίων

Άγιος Γρηγόριος ο Φωτιστής των Αρμενίων

Εορτάζει στις 30 Σεπτεμβρίου

Γρηγόριος Φωτιστής της Αρμενίας_St. Gregory the Illuminator of Armenia_ Святой Григорий Просветитель Армении__0_d0164_b6b40d41_LΟ άγιος Γρηγόριος έζησε επί βασιλείας Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.). Ήταν Πάρθος κατά την καταγωγή, υιός του Αρσακίδου σατράπου Ανάκ, που ήταν συγγενής του Χοσρόη, βασιλιά της Μεγάλης Αρμενίας. Ο Ανάκ, λοιπόν, σε συνεργασία με το βασιλιά των Περσών Αρταξέρξη (Αρτασείρα), σκότωσε τον Χοσρόη. Αλλά οι σατράπες της Αρμενίας εκδικήθηκαν το φόνο του, σκοτώνοντας τον Ανάκ και όλη του την οικογένεια. Διασώθηκε μόνο ο διετής τότε Γρηγόριος τον οποίο η τροφός φυγάδευσε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Εκεί ο άγιος βαπτίστηκε και έλαβε την ελληνοχριστιανική παιδεία. Όταν ανδρώθηκε, νυμφεύτηκε κόρη βασιλικής οικογένειας και απέκτησε δύο υιούς, τον Βαρτάνη και τον Αριστάκη τους οποίους ανέθρεψε με την πίστη του Χριστού.

Στην Καισάρεια βρισκόταν εξόριστος από τον Αρταξέρξη και ο υιός του φονευθέντος βασιλιά Χοσρόη Β’, Τιριδάτης ο Γ΄. Το 287 ο Τιριδάτης ο Γ΄ο Μέγας με την υποστήριξη των Ρωμαίων ανέκτησε τον θρόνο της Αρμενίας, οπότε και ο Γρηγόριος επέστρεψε στην πατρίδα του. 

Επιθυμώντας να έχει συγκοινωνό στις θυσίες και τον φίλο του Γρηγόριο, τον μετεκάλεσε στα ανάκτορα και προσπάθησε να τον πείσει να αρνηθεί την πίστη του Χριστού, να προσφέρει δε ως θυσία στον βωμό της θεάς Αναχίτ (Αρτέμιδος) στεφάνι από άνθη. Συνελήφθη από τον βασιλιά επειδή εκείνος δεν ήθελε να θυσιάσει και υπέμεινε γι’ αυτό πολλές τιμωρίες και βασανιστήρια. Όταν έμαθε μάλιστα ο Τηριδάτης ότι είναι υιός του Ανάκ του Πάρθου, που δολοφόνησε τον πατέρα του, βασιλιά Χοσρόη Β’ (Khosrov 279/280-287), του έδεσε τα χέρια και τα πόδια και τον έστειλε στην πόλη Αρταξά, όπου τον έριξαν σε βαθύ λάκκο, στο Χορ Βιράπ -Хор Вирап -Xor Virap (Βαθύς Λάκκος) γεμάτο από φίδια και άλλα ερπετά.  Στον λάκο αυτό έζησε δεκαπέντε χρόνια, τρεφόμενος κρυφά από μία γυναίκα χήρα και παρηγορούμενος θεϊκά από Άγγελο Κυρίου όπου και τον ετοίμαζε για την μεγάλη αποστολή του να γίνει φωτιστής ενός λαού. 

Στην αρχή της βασιλείας του ο Τιριδάτης ήταν φιλικά διατεθειμένος προς τους χριστιανούς υπηκόους του, αλλά μετά επηρεάστηκε από τον Διοκλητιανό και στράφηκε εναντίον τους με διωγμούς και μαρτύρια.Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο αυτοκράτορας Τηριδάτης βασάνισε με φρικτά μαρτύρια τις αγίες Ριψιμία τη γερόντισσα Γαϊανη και άλλες 35 παρθένες. Μόνο η αγία Νίνα με θαυμαστό τρόπο σώθηκε από τόν θάνατο· οδηγήθηκε από αόρατο χέρι, και κρύφτηκε θαυματουργικά στα κλειδιά μιάς άγριας τριανταφυλλιάς απ’ όπου είδε πλήθος ουρανίων Δυνάμεων να συνοδεύουν τις ψυχές των αγίων Παρθενομαρτύρων στον ουρανό.

Μετά τον μαρτύριο της αγίας Ριψιμίας και της συνοδίας της στην πόλη Vagarshapat, ο Θεός επέτρεψε ο βασιλιάς Τηριδάτης να δαιμονιστεί, παραφρόνησε, έτρωγε τις σάρκες του και ζούσε μαζί με τα γουρούνια στα βουνά. Η αδελφή του Κουσαροδούκτα (Xosrovidoukht = θυγατέρα του Xosrov) είδε τότε ένα όνειρο κι άκουσε φωνή που έλεγε: Αν δεν βγει από τον λάκκο ο Γρηγόριος, ο Τηριδάτης δεν πρόκειται να θεραπευθεί. Πράγματι, η Κουσαροδούκτα απελευθέρωσε τον Γρηγόριο και δια των προσευχών του ο βασιλιάς θεραπεύθηκε και πίστεψε τότε στον Χριστό. Ο άγιος ανήγειρε ναούς προς τιμήν της παρθενομάρτυρος Ριψιμίας και της συνοδείας της, στο κτίσιμο βοηθούσε με πολλή ταπείνωση και ο Τιριδάτης. 

Ο θείος Γρηγόριος ο Φωτιστής περί το 300 μετέβη στην Καππαδοκία, χειροτονήθηκε Επίσκοπος από τον Αρχιεπίσκοπο Καισαρείας άγιο Λεόντιο και επέστρεψε στην Αρμενία, φέροντας μαζί του λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού και του μάρτυρος Αθηνογένους. Ως συνεχιστής του έργου των αγίων Αποστόλων Θαδδαίου και Βαρθολομαίου βάπτισε στον Ευ­φράτη ποταμό τον Τιριδάτη και πολλούς Αρμενίους, Ασσυρίους και Πέρσες.Ο βασιλιάς τότε εξέδωσε διάταγμα με το οποίο η Αρμενία έγινε η πρώτη χώρα που υιοθέτησε το Χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία του κράτους του ,το οποίο μετέδωσε το φως του Χριστού και στους γειτονικούς λαούς, Πέρσες, Μήδους και Ασσυρίους.  Τελικώς ανεχώρησε στα υψηλότατα βουνά της Aρμενίας και εκεί ησύχασε κατά τον πόθον πού είχε σε έρημο τόπο. Έζησε σαν ερημίτης κοντά στα σπήλαια του Μανυέα (Manayark) στο όρος Sebuh.Το 325 ή 328 στις 30 Σεπτεμβρίου απήλθε προς τον Κύριο ειρηνικά και ενταφιάστηκε κοντά στην Αστιράτ.

Αυτή την ημέρα εορτάζεται η μνήμη των αγίων παρθενομαρτύρων Ριψιμίας και Γαϊανής, μετά των συνανεραιθέντων τριάκοντα δύο συνασκητριών και εβδομήκοντα μαρτύρων.

Αυτή την ημέρα εορτάζεται η μνήμη των αγίων Αριστάκου, Βαρτάν, Χούσσικ, Ναρσή και Ισσαάκ του Μεγάλου, απογόνων του αγίου Γρηγορίου του Φωτιστού και καθολικών της Αρμενίας, Τιριδάτου του Γ΄του Μεγαλου βασιλιά της Μεγάλης Αρμενίας και η αδελφή του Κουσαροδούκτα.

Η Κάρα και η αριστερά χείρα του αγίου βρίσκονται στη Μονή Μεγ. Λαύρας Αγίου Όρους.
Η δεξιά του αγίου βρίσκεται στο Αρμενικό Πατριαρχείο του Εστμιατζίν Αρμενίας.
Απότμημα του ιερού λειψάνου του αγίου βρίσκεται στη Μονή Παναγίας Σπηλιανής Νυσίρου.

Γρηγόριος ΑρμενίαςГригорий Армянский, сщмч. ΜΑΡΤΥΡΙΟ

Απολυτίκιον Ήχος γ’. Θείας πίστεως.

Θείας πίστεως, τη γεωργία, ενεούργησας, βροτών καρδίας, κατασπείρας την του Λόγου επίγνωσιν, και λαμπρυνθείς μαρτυρίου τοις στίγμασιν, ιεραρχία Γρηγόριε έφανας. Πάτερ όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Advertisements

Comments are closed.