iconandlight

Iconography and Hand painted icons

Άβελ και Κάϊν. Οι ενάρετοι προκαλούν το φθόνο του διαβόλου και των κακών ανθρώπων.

ΑΒΕΛ ΚΑΙΝ_Αβελ-abel -kain-Праотец Авель_65756756Άβελ και Κάϊν

Ο Άβελ ήταν ο δευτερότοκος υιός του Αδάμ και της Εύας. Ήταν κτηνοτρόφος, ενώ ο πρωτότοκος Κάϊν ήταν γεωργός. Τα πρώτα παιδιά των πρωτοπλάστων είχαν τα δυό πρώτα και πανάρχαια επαγγέλματα των ανθρώπων, την κτηνοτροφία και την γεωργία.
Τα δυό αδέλφια, ευθύς εξ αρχής, χωρίς να τους το διδάξει κανείς και χωρίς να τους το ζητήσει, θέλησαν να προσφέρουν θυσία.. . Ο Κάϊν προσφέρει ως θυσία τα πιο τυχαία και συνήθη γεωργικά του προϊόντα. Ενώ ο Άβελ διαλέγει τα πρωτότοκα και πιο παχιά των προβάτων του. Αποτέλεσμα της διαφορετικής ποιότητας των θυσιών ήταν να φανεί, με κάποιο τρόπο που δεν ξεκαθαρίζει το βιβλίο της Γενέσεως, η προτίμηση και ευαρέσκεια του Θεού στη θυσία του Άβελ και η αποστροφή και η δυσαρέσκεια του Θεού για τη θυσία του Κάϊν. Όχι γιατί ενδιαφερόταν ο Θεός για την ποιότητα της προσφοράς αυτής καθ’ εαυτής, αλλά γιατί ενδιαφερόταν για την ποιότητα της πίστεως και της αγάπης του Κάϊν και του Άβελ. Και όπως ζήτησε από τους γονείς τους να μη φάνε από το δένδρο της γνώσεως του καλού και του κακού, για να δεί τη πίστη τους, την αγάπη και την αφοσίωση τους προς αυτόν, έτσι εδώ, χωρίς να τους ζητήσει τίποτα ο ίδιος αυτή τη φορά, τους αφήνει να προσφέρουν ότι αυτοί θέλουν, ελέγχει όμως την ποιότητα της προσφοράς τους και επιδοκιμάζει την ουσιαστική και αγνή και άδολη προσφορά του Άβελ, ενώ αποδοκιμάζει την επιφανειακή και τυπική και τιποτένια προσφορά του Κάϊν. Και το κάνει αυτό για να επιβραβεύσει μεν την συμπεριφορά του Άβελ και να τον ωθήσει σε συνεχή και αέναη ποιοτική λατρεία του Θεού, να διορθώσει δε την ψεύτικη και υποκριτική θρησκευτικότητα του Κάϊν, του πρώτου Φαρισαίου της ανθρωπότητας.

Ο Κάϊνν λυπήθηκε πολύ και μελαγχόλησε λόγω της συμπεριφοράς του Θεού. Γι’ αυτό ο Θεός με αγάπη και ενδιαφέρον του μίλησε και του επέστησε την προσοχή στην σωστή και ορθή προσφορά της θυσίας. Του είπε δε ενισχυτικά και ενθαρρυντικά ότι αυτός, σαν πρωτότοκος, θα προηγείται του αδελφού του και θα τον εξουσιάζει, σύμφωνα με τον άγραφο νόμο των πρώτων ανθρώπων. Συνεπώς δεν χρειάζεται να στεναχωριέται ούτε να μελαγχολεί· απλώς να φροντίσει να διορθώσει το ποιόν της θυσίας του.

Δυστυχώς ο Κάϊν δεν θέλησε να διορθώσει τον εαυτό του, αλλά πίστευσε ότι θα γίνει μεγάλος έναντι του Θεού, εάν λείψει η σύγκριση της θυσίας του με την θυσία του αδελφού του. Πόσο ανόητος γίνεται ο άνθρωπος μερικές φορές. Ο Φαρισαίος του ευαγγελίου νόμιζε ότι γίνεται μεγάλος, εάν κατηγορήσει και ξευτελίσει τον αμαρτωλό και ταλαίπωρο τελώνη. Και ο Κάϊν νόμισε ότι θα γίνει μεγάλος, εάν εξαφανίσει τον υπερέχοντα σε αρετή αδελφό του. Αυτό το σύνδρομο θα καταδυναστεύει τον άνθρωπο έκτοτε. Πάντα θα ταπεινώνουμε τον κατώτερο και θα προσπαθούμε να εξαφανίζουμε με αθέμιτους τρόπους τον ανώτερο από εμάς. Έτσι ο Κάϊν παρασύρει τον αδελφό του μακριά από τα βλέμματα των γονέων του και ενώ εκείνος τον ακολουθεί με αθωότητα, αγάπη, εμπιστοσύνη, εκείνος σηκώνει το χέρι του και το βάφει με το αίμα του αδελφού του. Και η αποτρόπαια αυτή ιστορία συνεχίζεται έκτοτε αδιάκοπα, με διαφορετικές παραλλαγές κάθε φορά.

ΑΒΕΛ_Праотец Авель_279.pΟι πατέρες της Εκκλησίας παρατηρούν ότι ο Άβελ υπήρξε ο πρώτος παρθένος· ο πρώτος μάρτυς· ο πρώτος πιστός· ο πρώτος δίκαιος. Τον θεωρούν «τύπο» του Χριστού. Δεν διέπραξε καμμία αδικία, ήταν θεοσεβής εις το έπακρον, προσέφερε θυσία στο Θεό ο,τι καλύτερο υπήρχε. Κι όμως υπέμεινε κακά, χειρότερα απ’ αυτά που υφίστανται οι εγκληματίες. Τιμωρήθηκε επειδή ήταν δίκαιος. Φοβερό να σκεφθεί κανείς, ότι ο πρώτος φονευθείς άνθρωπος δεν ήταν κανένας παλιάνθρωπος, ούτε κάποιος εγκληματίας· αλλά ο πιο ωραίος και ενάρετος άνθρωπος της εποχής του. Οι ενάρετοι προκαλούν το φθόνο του διαβόλου και των κακών ανθρώπων, όπως οι πλούσιοι προκαλούν τον φθόνο των πτωχών και την προσοχή των κλεπτών. Όσο χρόνο δεν παρουσίασε τίποτα σπουδαίο ο Άβελ τον ανεχόταν και ο διάβολος και ο Κάϊν. Όταν όμως λαμπρύνθηκε λόγω θυσίας, τότε τον φθόνησε ο Κάϊν υποκινούμενος από το σατανά. Συνεπώς όταν αποκτούμε αρετή να περιμένουμε σφοδρή επίθεση του διαβόλου με τα πιο ειδεχθή και άνομα και βδελυρά μέσα.

Ο άγιος Χρυσόστομος -σε παραίνεση που γράφει στον υποφέροντα άπειρα κακά ασκητή Σταγείριο, που δεν έφταιγε σε τίποτα- λέγει, ότι αυτό που προκαλεί κυρίως τον φθόνο του διαβόλου είναι η ολοκληρωτική αφιέρωση του εαυτού μας στο Θεό. Εάν ο Άβελ έκανε έξω φρενών τον διάβολο μόλις αφιέρωσε ζωϊκό λίπος στο Θεό, πόσο τον εξαγριώνουν αυτοί που αφιέρωσαν τον εαυτό τους στο Θεό σαν μοναχοί. Η αφιέρωση του εαυτού μας είναι το μεγαλύτερο πράγμα. Η μεγαλύτερη θυσία. Δεν προσφέρει απλώς ο αφιερωμένος αλλά προσφέρεται.

Επίσης η μετάνοια και η συντριβή είναι κάτι που ευχαριστεί τέλεια το Θεό και ερεθίζει πλήρως τον διάβολο. «Ότι ει ηθέλησας θυσίαν, έδωκα αν· ολοκαυτώματα ουκ ευδοκήσεις. Θυσία τω Θεώ πνεύμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει» (Ψαλμ. 50,18-19). Εδώ εμφανίζεται ο Θεός να μη θέλει τα σφάγια των ζώων, που καιγόταν ολοκληρωτικά στον βωμό (ολοκαυτώματα) και που ήταν ανθρώπινη επινόηση λατρείας, αλλά το πνεύμα και τη διάθεση και τη θέληση του ανθρώπου ολοκληρωτικά εστραμμένα προς αυτόν. Να έχει ο άνθρωπος ολοκληρωτικά μετανοήσει για την αμαρτωλή κατάσταση που βρισκόταν, να εκζητά το έλεος του Θεού και να επιθυμεί αλλαγή πορείας προς το καλύτερο.
Γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο, ότι ο Φαρισαίος της γνωστής παραβολής επιτίθεται λαύρος στον Τελώνη, που μετανοεί και ζητά το έλεος του Θεού. Ο Φαρισαίος είναι ο απόγονος του Κάϊν που ερεθίζεται με τη θυσία μετανοίας και συντριβής του Τελώνη, όπως εκείνος ερεθίσθηκε με τη θυσία του Άβελ. Δεν προχωρεί σε φόνο βέβαια, αλλά προσπαθεί να τον συντρίψει ψυχικά και να τον εξουθενώσει, εν αντιθέσει με το Θεό που τον δέχεται και τον δικαιώνει λόγω της μετανοίας του. Δεν ανέχεται άλλος να προσφέρει θυσία και να του παίρνει την αποκλειστικότητα της μόνης σωστής κατ’ αυτόν λατρείας. Της λατρείας του ανθρωπίνου εγώ και όχι του Θεού.

Αρχιμανδρίτης Μελέτιος Απ. Βαδραχάνης.
http://www.pmeletios.com/newSite/index.php/%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%BA%CE%B7

Πρέπει να προσέξουμε πολύ ότι η μεγάλη αμαρτία συνοδεύεται με μεγάλη θρασύτητα. Ενώ η μεγάλη αγιότητα συνοδεύεται από λεπτότητα, συστολή, σιωπή, ταπείνωση, ομολογία και αποδοχή της ευθύνης και της ενοχής της οιασδήποτε αμαρτίας.
Ο Κάϊν όμως είναι θρασύς και ξετσίπωτος, γιατί είναι αμετανόητος. «Να φωνάζεις ακόμη κι όταν έχεις άδικο» είναι το αξίωμα του αμαρτωλού και αμετανόητου ανθρώπου. «Δεν γνωρίζω· μήπως είμαι φύλακας του αδελφού μου και θες να ξέρω;» απαντά αδιάντροπα, ψυχρά, και με αναίδεια. Κι όμως Κάϊν έπρεπε να είσαι φύλακας του αδελφού σου. Γιατί όχι; Πρωτότοκος εσύ, μικρότερος αυτός. Έπρεπε να τον προσέχεις…

Νικόλαος Β΄ Τσαρος της Ρωσίας_ Tsar Nicholas II of Russia_ святого страстотерпца Николай II_f11-cv «Η φωνή του αίματος του αδελφού σου από το έδαφος φωνάζει δυνατά προς εμένα».
Μεγάλη αποκάλυψη κάνει η Γραφή στο σημείο αυτό. Στο Θεό δεν μιλά μόνο η γλώσσα· μιλά και το αίμα. Και πρωτίστως το αίμα. Το αίμα του Χριστού, το αίμα των μαρτύρων, το αίμα των αθώων που σφαγιάσθηκαν αδίκως χωρίς να φταίνε. Στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, όταν ανοίγει η πέμπτη σφραγίδα, ο Ιωάννης ο θεολόγος βλέπει τις ψυχές των σφαγμένων μαρτύρων να βρίσκονται κάτω από το ουράνιο θυσιαστήριο και να κράζουν· «μέχρι πότε εσύ, που είσαι ο δεσπότης ο άγιος και ο αληθινός, δεν θα δικάζεις και δεν θα τιμωρείς το αίμα μας που χύθηκε;» (Αποκ.6,10). Είναι σαν να λένε· «Εσένα πολεμούσανε Θεέ και επειδή ήμασταν μαζί σου, μας χτυπήσανε. Στο πρόσωπό μας χτυπούσαν εσένα». Στο πρόσωπο του Άβελ ο Κάϊν χτύπησε το Θεό που δεν έδωσε σημασία στη θυσία του. Στο πρόσωπο του πάγκαλου Ιωσήφ χτύπησαν τ’ αδέλφια του τον πατέρα τους Ιακώβ, που εκτιμώντας το χαρακτήρα του Ιωσήφ, του έδειχνε ιδιαίτερη αγάπη…

Μπορεί να πει κάποιος· καλά ο Κάϊν πληρώνεται για την κακία του και είναι δυστυχής, αλλά ο Άβελ γιατί βρίσκει τέτοιο φρικτό τέλος; Γιατί ο Θεός επέτρεψε να αδικηθεί τόσο ανόσια από τον αδελφό του; Γιατί η αγιότητα να μη εξασφαλίζει και την κατά κόσμο ευτυχία; Απαντούμε· ο Άβελ υπήρξε ευτυχής. Είχε καθαρίσει τον εαυτό του από την ιδιοτέλεια. Προσέφερε ότι καλύτερο είχε στο Θεό και ο Θεός δέχθηκε τη θυσία του.
Ο άγιος Χρυσόστομος αποφαίνεται θεόπνευστα ότι αυτός που δεν αδικεί τον εαυτό του κανένας δεν μπορεί να τον αδικήσει και ότι κακό δεν είναι να αδικείσαι αλλά ν’ αδικείς. Έτσι και ο Άβελ, για όποιον βλέπει με τα μάτια της πίστεως, δεν έπαθε τίποτα. Δεν είχε καμμιά ζημιά ουσιαστική και αιώνια. Ο ίδιος είχε σφαγιάσει το συμφέρον του νωρίτερα προσφέροντας τα καλύτερα του ζώα στο Θεό. Τώρα έδωσε και τη ζωή του, το αίμα του, το μέλλον του, τα όνειρα και τους οραματισμούς του. Προσέφερε την τέλεια θυσία που ισχύει και στην Καινή Διαθήκη. Είναι υπόδειγμα πίστεως και ευσεβείας. «Αποθανών έτι λαλείται» (Εβρ. 10,5). Αντίθετα ο Κάϊν κι όταν ζούσε ήταν δυστυχισμένος και μετέπειτα. Προβάλλεται ως παράδειγμα βδελυγμίας από το Θεό και κατάρας από την αγία Γραφή.

Αρχιμανδρίτης Μελέτιος Απ. Βαδραχάνης.

Θεοτοκίον.Ἦχος πλ. δ’ Ἀνέστης ἐκ νεκρῶν.
Εκ πάσης απειλής, και κακίας ανθρώπων, διάσωσον ημάς, Παναγία Παρθένε· σε γαρ έχομεν σκέπην, και προστασίαν οι καταφεύγοντες, επί σοι Θεομήτορ, και τον τεχθέντα εκ σού Θεόν ημών, ον εκδυσώπει ρύσασθαι ημάς, κινδύνων και θλίψεων.

Δόξα σοι, ο Θεός ημών, δόξα σοι.
Έχοντες το Πνεύμα, το άγιον της νηστείας, εστιάτορα πλούσιον, των αυτού χαρισμάτων, εμφορηθώμεν και δαψιλώς εντρυφώμεν, τούτο ανυμνούντες ως Θεόν ημών.

Comments are closed.