iconandlight

Iconography and Hand painted icons


Η ζωή στην έρημο του Άθω. Ευλογημένα αυτά τα μέρη! Άγιος Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ

Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ-St. John The Baptist Monastery-Essex-England-Монастырь святого Иоанна Крестителя Эссекс-essex_12Κατάθεση του Αρράφου Χιτώνος του Κυρίου Ιησού Χριστού στη Μόσχα το 1625.
Αγία Νίνα Ισαπόστολος της Γεωργίας, συγγενής του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου του Τροπαιόφορου. (Εορτάζει 14 Ιανουαρίου, 10 Ιουλίου, 1 Ιουνίου)
Φηλικίτα (Ευτυχία) μάρτυς και οι επτά υιοί αυτής μάρτυρες εν Ρώμη (167) 
Μύριοι Πατέρες της Νιτρίας Αιγύπτου, οι οποίοι μαρτύρησαν διά πυρός και βιαίω θανάτω υπό Θεοφίλου αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας (+398)
Σαράντα Πέντε (45) μάρτυρες εν Νικοπόλει Αρμενίας (+320)
Αντώνιος ο ιδρυτής της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και πατήρ του Ρωσικού Μοναχισμού (+1073) και Παναγία του Κόνεβιτς (1393)

Εορτάζουν στις 10 Ιουλίου

Η αγία Νίνα (γεωργ. Νίνο) γεννήθηκε στα τέλη του 3ου αι. στην Καππαδοκία. Είχε στενή συγγένεια με τον άγιο μεγαλομάρτυρα Γεώργιο, σύμφωνα μάλιστα μ’ ένα παλαιό χειρόγραφο ήταν εξαδέλφη του. Γι’ αυτό η ευλάβειά της στον άγιο ήταν μεγάλη.

Ο πατέρας της Ζαβουλών, ευσεβής και φημισμένος στρατιωτικός, είχε φύγει από την πατρίδα του Καππαδοκία, για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό. Η μητέρα της Σωσάννα, γεννημένη κι αυτή στην Καππαδοκία, ήταν αδελφή του επισκόπου Ιεροσολύμων, τον οποίο ορισμένοι ταυτίζουν με τον Ιουβενάλιο.
Ο γάμος του Ζαβουλών και της Σωσάννας έγιναν στα Ιεροσόλυμα, και στη συνέχεια αναχώρησαν για την πατρική γη της Καππαδοκίας.
Από το ευλογημένο εκείνο ζευγάρι γεννήθηκε η μακαρία Νίνα, η φωτίστρια της Γεωργίας. Όταν έγινε δώδεκα χρονών, πήγε με τους γονείς της στην Αγία Πόλη της Ιερουσαλήμ.

Νίνα της Γεωργίας_ Saint Nina_ წმინდა ნინო_Света Нина Грузије_hucAexQ08V67sWVL2cIvXzQ==Ο πατέρας της φλογισμένος από αγάπη για το Θεό, θέλησε ν’ αφιερωθεί σ’ Αυτόν και να γίνει ερημίτης. Αφού πήρε τη συγκατάθεση της συζύγου του και την ευλογία του επισκόπου, αποχαιρέτησε με δάκρυα την κόρη του Νίνα, αναθέτοντάς την στον Κύριο, τον πατέρα των ορφανών και προστάτη των χηρών.
-Μη φοβάσαι τίποτα, παιδί μου, της είπε. Μιμήσου με ζήλο το παράδειγμα της Μαρίας της Μαγδαληνής και της άλλης Μαρίας, της αδελφής του Λαζάρου. Αν αγαπήσεις όπως εκείνες το Χριστό, τότε η χάρη Του δεν θα σ’ εγκαταλείψει.
Ύστερα έφυγε κι εξαφανίστηκε στην έρημο του Ιορδάνη. Ο τόπος της ασκήσεως και του θανάτου του παρέμεινε άγνωστος.
Όταν η μικρή Νίνα έμαθε την ιστορία του άρραφου Χιτώνα, άρχισε να προσεύχεται στην Υπεραγία Θεοτόκο να την αξιώσει να προσκυνήσει τον ιερό Χιτώνα του Κυρίου. Η Υπεραγία Θεοτόκος εισάκουσε τις προσευχές της και δίνοντάς της στον ύπνο της έναν Σταυρό φτιαγμένο από κληματόβεργες, για να την προστατεύει από ορατούς και αοράτους εχθρούς, της είπε να πάει στη Γεωργία να κηρύξει το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού και θα βρει εκεί τον άρραφο Χιτώνα Του. Η αγία μετά από πολλούς κόπους και ταλαιπωρίες έφτασε στην μακρινή αυτή χώρα.

Εκεί στους βασιλικούς κήπους κάτω από έναν κέδρο βρήκε τον τόπο, όπου είχε εναποτεθεί ο Χιτώνας του Χριστού με αποκάλυψη θεϊκή.
Με τη βοήθεια του Θεού, η αγία Νίνα φώτισε μέσα σε μερικά χρόνια ολόκληρη σχεδόν τη χώρα της Γεωργίας. Η βασιλική οικογένεια κι όλοι οι άρχοντες βαπτίσθηκαν και πλήθος λαού. Γεμάτη ζήλο απομακρύνονταν από την πόλη στο όρος, όπου βρήκε μία μικρή σπηλιά, καλυμμένη με κλαδιά δένδρων και παρέμεινε σε αυτήν προσευχόμενη.
Παίρνοντας μαζί της τον πρεσβύτερο Ιάκωβο και έναν διάκονο, έφυγε βόρεια, στα ορεινά όπου γέμισε τις ρεματιές του Καυκάσου με το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Τέλος έφθασε στην περιοχή Μπόντμπε, έφτιαξε μια καλύβα για κατάλυμμα κι αφού ολοκλήρωσε το έργο της, εν μέσω των μαθητών και των μαθητριών της, οι οποίοι θρηνούσαν, παρέδωσε το πνεύμα της στα χέρια του Ζώντος Θεού, το 335 μ. Χ.

***

Η ζωή στην έρημο του Άθω.
Αναμνήσεις του πατρός Σωφρονίου του Έσσεξ

Η έξοδος στην έρημο. Η προσευχή κατά την οποία λησμονείται ο κόσμος. Η σύναξη των Γερόντων το 1938. Ο λόγος του Αρχιεπισκόπου Βασιλείου Κριβοσέϊν. Η πνευματική του διακονία. Διάλογος με μοναχό. Το άκτιστο φως.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_933925640-2333Άς είναι η δόξα του Κυρίου ευλογημένη τώρα και στους αιώνες. Πάλι τις τελευταίες ημέρες ετοιμαζόμουν νοερά για την έξοδό μου από αυτή τη ζωή. Με τη μείωση των δυνάμεών μου, με τη σταδιακή αύξηση της απομονώσεως μου, στην οποία καταδικάσθηκα εξαιτίας του γήρατος, μη έχοντας δυνατότητα ούτε να διαβάσω ούτε να ακούσω, σκέφτομαι ότι το «έργο» μου τελείωσε. Γι’ αυτό και αποφάσισα να σας διηγηθώ γιά τις τελευταίες ημέρες του Γέροντα και για τις πρώτες ημέρες της ζωής μου μετά την τελευτή του.

Όταν ο πατήρ Σιλουανός ήταν ακόμη νέος, αρρώστησε σοβαρά, και περιμένοντας το τέλος του παρακάλεσε τον ηγούμενο Μισαήλ να του δώσει ευλογία για το μεγάλο Σχήμα. Ο ηγούμενος Μισαήλ, ο θαυμάσιος αυτός άνδρας, του λέει: «Για το Σχήμα να σε ευλογήσει ο Θεός, αλλά δεν θα πεθάνεις σύντομα». Και του είπε τί θα του συμβεί, αλλά τώρα δεν το θυμάμαι ακριβώς. Όταν όμως άρχισε το έτος 1938, ο Σιλουανός είπε:
«Σύμφωνα με τους λόγους του ηγουμένου, ο θάνατός μου πρέπει να έρθει αυτό τον χρόνο». Λίγο καιρό αργότερα ζήτησα ευλογία από τον ηγούμενο, τον ίδιο άγιο και θαυμάσιο άνδρα Μισαήλ, να μου επιτρέψει να χρησιμοποιώ μιά καλύβη. Ουσιαστικά αυτή ήταν ένα καλό σπίτι για διαβίωση ηλικιωμένων ανθρώπων πού ήθελαν να τελειώσουν τη ζωή τους στον Άθω. Απείχε από το μοναστήρι περίπου δεκαπέντε λεπτά πορείας, με κατεύθυνση προς τον Νότο, προς τη Δάφνη, το λιμάνι του Αγίου Όρους. Εκεί λοιπόν σύχναζα όταν ήμουν ελεύθερος από τις ακολουθίες. Στο μοναστήρι ήμασταν δύο διάκονοι. Όταν έπρεπε να είμαστε παρόντες σε όλες τις ακολουθίες, τότε πολύ λίγος καιρός απέμενε, ενώ όταν ήμουν ελεύθερος από τη σειρά της διακονίας μου, τότε περνούσα τον περισσότερο καιρό εκεί.

Η ζωή μου στην Καλύβη αυτή ήταν πολύπλοκη. Ήμουν νεότερος από τους περισσότερους πατέρες. Η διαμονή σε τέτοια Καλύβη θεωρούνταν από πολλούς ως μεγάλο προνόμιο. Αλλά, όπως γνωρίζετε από το βιβλίο μου, ο Θεός μου δώρισε συντριβή για τις αμαρτίες μου, απόγνωση για τον ίδιο τον εαυτό μου και παρατεταμένο και βαθύ πένθος .
Εκεί γίνονταν πολλές συνομιλίες, για τις οποίες θα ήθελα να μιλήσω μαζί σας.

Κάποια φορά με ρώτησε ο Σιλουανός:
– Νιώθετε άνετα να προσεύχεσθε στην Καλύβη αυτή;
Απάντησα:
– Ναι. Κατά καιρούς μου φαίνεται ότι λησμονώ τον κόσμο. Θυμάμαι όμως το σώμα μου.
Με εξέπληξε η αντίδραση του πατρός μου Σιλουανού:
– Αλλά και το σώμα τί είναι; Δεν είναι άραγε και αυτό κόσμος;

Στεκόμουν μπροστά στο θαυμαστό αυτό φαινόμενο και ήρθε στον νου μου η εξής σύγκριση: βρίσκομαι στους πρόποδες ενός όρους υψηλού, του οποίου η κορυφή κρύβεται στα σύννεφα. Τα λόγια αυτά, «Αλλά τί είναι το σώμα, αν όχι κόσμος;», μου προκάλεσαν την προηγούμενη σκέψη. Ωστόσο δεν τον καταπονούσα με ερωτήσεις, αλλά δεχόμουν τα λόγια του, με την ελπίδα ότι θα έρθει στιγμή πού ο Θεός θα επιτρέψει να κατανοήσω το πραγματικό τους νόημα.
Στη συνείδησή του, με την προσευχή για όλο τον Αδάμ, ο πατήρ Σιλουανός κατέληξε στο ότι με το σώμα μας συνδέεται όλη η ανθρωπότητα σε έναν Αδάμ.

Οι συνομιλίες πού μας χάρισε ο Κύριος μου προκαλούσαν διαρκώς θαυμασμό για τον Γέροντα. Πώς αυτός έγινε πραγματικά ζωντανό πρόσωπο, αληθινά γνήσιος χριστιανός!
Στην αρχή του έτους 1938 μου είπε: «’Όταν πεθάνω, θα είναι καλύτερα για σας να ζητήσετε ευλογία και να πάτε στην έρημο, γιατί σας βλέπω αδύναμο και η ζωή στο μοναστήρι ξεπερνά τις δυνάμεις σας».

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e14344924349Θα προσπαθήσω να μην επεκταθώ στην ανάλυση πολλών λεπτομερειών. Θα πω μόνο ότι, όταν ο Γέροντας κοιμήθηκε, πήγα πράγματι στον πνευματικό και είπα: «Μήπως είναι καλύτερα για μένα να ζήσω στην έρημο, όπως οι ερημίτες του Αγίου Όρους στα Καρούλια»; Και ο πνευματικός πατέρας Σέργιος μου απάντησε: «Ναι, πάτερ Σωφρόνιε, πηγαίνετε στην έρημο, ο Θεός να σας ευλογήσει». Τον πατέρα Σέργιο τον χειροτόνησε ιερέα ο επίσκοπος Αχρίδος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, μεγάλος άνδρας, πού χειροτόνησε και εμένα διάκονο. Και ο πατήρ Σέργιος, πού μου φερόταν με πολλή αγαθότητα και καλοσύνη, μου έδωσε την ευλογία να πάω στην έρημο, αλλά είπε: «Εσείς βεβαίως καταλαβαίνετε ότι η ευλογία μου δεν επαρκεί. Οφείλετε να απευθυνθείτε στον ηγούμενο και να ζητήσετε από εκείνον την ευλογία.

Πήγα στον ηγούμενο Μισαήλ -ο Θεός να με ελεήσει δι’ευχών του- και μου λέει: «Ο Θεός να σας ευλογήσει, πάτερ Σωφρόνιε. Πηγαίνετε και προσεύχεσθε στην έρημο. Γνωρίζετε όμως ότι η ευλογία μου δεν επαρκεί. Χρειάζεται να λάβετε ακόμη τη συναίνεση του συμβουλίου των Γερόντων της Μονής».
Ο ηγούμενος ήταν άρρωστος και δεν έλαβε μέρος στη σύναξη των Γερόντων της Μονής, στην οποία όμως προήδρευσε ο αντικαταστάτης του ηγουμένου. Του είπα ότι θα ήθελα να μεταβώ στην έρημο και επιθυμώ να παραδώσω τον εαυτό μου στην κρίση των πατέρων. Συμφώνησε, και σύντομα ακλούθησε η σύναξη των Γερόντων, στην οποία με προσκάλεσαν.

Στη σύναξη αυτή των Γερόντων, πού ακόμη και τώρα είναι σαν να την έχω μπροστά στα μάτια μου, γιατί αποτυπώθηκε τότε στη συνείδησή μου, πρώτος σηκώθηκε ο ιερομόναχος Βησσαρίων, ο γραμματέας του ηγουμένου, απαλός, λεπτός και προσεκτικός άνθρωπος, και είπε: «Πάτερ Σωφρόνιε, το εγχείρημα αυτό, για το οποίο ρωτάτε το συμβούλιο των γερόντων, είναι πολύ μεγάλο και σημαντικό. Ακούστε λοιπόν τη γνώμη μου: Παραμείνετε ακόμη για ένα χρόνο στο μοναστήρι και τότε, αν ο λογισμός σας δεν αλλάξει, πηγαίνετε στην έρημο». Μου συνέβαινε να επισκέπτομαι συχνά τον πατέρα Βησσαρίωνα, γιατί είχε ιδιαίτερο κελί ως βοηθητικό γραφείο του ηγουμένου. Λόγω του σεβασμού μου προς τον πατέρα Βησσαρίωνα δεν απάντησα τίποτε στα λόγια του.

Δεύτερος σηκώθηκε ο πατήρ Ματθαίος. Ήταν στην ηλικία λίγο γεροντότερος από τον πατέρα Σιλουανό και από το ίδιο χωριό με εκείνον, αλλά, κατά παράδοξο τρόπο, συμπεριφερόταν απέναντί του ως ανώτερος και με εξουσία. Τότε όμως, μετά τον θάνατο του Γέροντα, ξαφνικά με πλησίασε διασχίζοντας όλο το δωμάτιο και μου είπε τα εξής: «Πάτερ Σωφρόνιε, πού πηγαίνετε; Μήπως νομίζετε ότι θα βρείτε κάτι ανώτερο από τον Σιλουανό; Αν λοιπόν ο Σιλουανός σώθηκε στο μοναστήρι, και εσείς να σωθείτε στο μοναστήρι!». Πάλι δεν απάντησα τίποτε.

Μετά σηκώθηκε ο πολύ αυστηρός Γέροντας Ιωσήφ, υπεύθυνος της μοναστηριακής βιβλιοθήκης, πού είχε διαβάσει πολλά και θεωρούσε τον εαυτό του μεγάλο γνώστη της πνευματικής ζωής. Εγώ ήμουν βοηθός του στη βιβλιοθήκη. Και αυτός μου μίλησε αυστηρά: «Πάτερ Σωφρόνιε, αν φύγετε, δεν υπάρχει ευλογία για σας από τον ηγούμενο για να λειτουργείτε». Λέω στον πατέρα Ιωσήφ: «Αν ο Γέροντας λέει να μη λειτουργώ, θα σας πω ότι δεν πηγαίνω στην έρημο για να λειτουργώ. Άλλη είναι η σκέψη μου για την έρημο. Αλλά, πείτε μου: Απαγορεύει μήπως ο ηγούμενος και να κοινωνώ;». Η ήρεμη απάντησή μου τον έβγαλε από το αδιέξοδο. Λέει: «Όχι, πάτερ Σωφρόνιε. Δεν ρώτησα τον ηγούμενο. Ήταν δική μου πρωτοβουλία να σας δοκιμάσω, λέγοντας αυτά τα λόγια. Ο ηγούμενος όμως τίποτε δεν μου είπε και δεν συζητήσαμε για το θέμα αυτό».

Τότε ο ιερομόναχος Ιουστίνος, πού ήταν αντικαταστάτης του ηγουμένου, πράος και ήσυχος άνθρωπος, αποφάσισε να μιλήσει. Καθόταν σε ξεχωριστή πολυθρόνα, στο μέσο ενός μεγάλου δωματίου όπου συνεδρίαζε η σύναξη του συμβουλίου των Γερόντων. Απευθυνόμενος λοιπόν αυτός προς τον πατέρα Βησσαρίωνα λέει: «Πάτερ Βησσαρίων, νομίζω ότι για τη δοκιμή του λογισμού του πατρός Σωφρονίου ένας χρόνος είναι υπερβολικά πολύς». Και συνέχισε: «Λοιπόν, πάτερ Σωφρόνιε, μείνετε ως το Πάσχα εδώ στη Μονή και αν ο λογισμός σας δεν αλλάξει, τότε συν Θεώ πηγαίνετε στην έρημο».

Μόλις ο αναπληρωτής του ηγουμένου είπε αυτά τα λόγια, σηκώθηκα από το κάθισμά μου, του έβαλα εδαφιαία μετάνοια και είπα: «Να είναι ευλογημένο, Γέροντα!». Με τον τρόπο αυτό τελείωσε το θέμα μου στη σύναξη των Γερόντων. Η σύναξη με διέταξε να παραμείνω στο μοναστήρι από την αρχή του Οκτωβρίου του έτους 1938 ως το Πάσχα τού 1939.

Θα σας πω ότι ήταν παράδοξη η σχέση μου με το μοναστήρι. Έζησα εκεί δεκατέσσερα χρόνια και ποτέ δεν είχα καιρό να μιλήσω με οποιονδήποτε. Μετά από όλα τα διακονήματά μου έσπευδα να πάω στο κελί μου, για να κλάψω για τον εαυτό μου. Η αναχώρησή μου λοιπόν προκάλεσε παράξενη εντύπωση. Οι πατέρες ενοχλήθηκαν εξαιτίας μου με τη σκέψη: «Ορίστε, φεύγει από το μοναστήρι σαν να μην ήταν κατάλληλο για να σωθεί εδώ».

Έπειτα έρχονταν πολλοί σε μένα κατά τη διάρκεια του μισού εκείνου έτους πού πέρασα, από τον Οκτώβριο ως τον Απρίλιο. Μεταξύ αυτών πού έρχονταν για να με πείσουν ήταν και ο π. Βασίλειος*, πού στη συνέχεια έγινε αρχιεπίσκοπος Βρυξελλών. Ήρθε στο κελί μου και μου είπε: «Πάτερ Σωφρόνιε, βρήκα στην Κλίμακα του αγίου Ιωάννου χωρίο από το οποίο γίνεται σαφές ότι δεν πρέπει να πάτε στην έρημο». Σε όλους όμως, που έρχονταν να με πείσουν, έλεγα: «Εγώ ο ίδιος αναζητώ το θέλημα του Θεού. Φοβάμαι να βγω στην έρημο. Σκέφτομαι ότι είμαι μικρόψυχος και αδύνατος. Αν συναντήσω από τις εχθρικές δυνάμεις τέτοιους πειρασμούς πού πρόσβαλαν τον Γέροντα Σιλουανό, τότε δεν θα αντέξω, δεν θα μπορέσω». Και ο φόβος αυτός με ανάγκαζε να αναζητώ όσο το δυνατόν περισσότερο τις ευλογίες, αλλά τις νόμιμες ευλογίες, του πνευματικού, του ηγουμένου και της συνάξεως των Γερόντων.
Λέω στον πατέρα Βασίλειο: «Πάτερ Βασίλειε, αν έρθετε και μου φέρετε πέντε χιλιάδες χωρία από τους άγιους Πατέρες, μεγάλους και μικρούς, εγώ θα σας υποδείξω μόνο ένα το δικό μου χωρίο. Και αυτό θα είναι ισχυρότερο από τα πέντε χιλιάδες δικά σας». Το νόημα της απαντήσεώς μου ήταν το εξής: Αναζητούσα ευλογία με τον νόμιμο τρόπο από τούς «παράγοντες», τούς οποίους εξουσιοδοτεί η παράδοση γι’ αυτή την ευλογία: τον πνευματικό, τον ηγούμενο και τη σύναξη των Γερόντων.

Σκεφτόμουν ότι η ευλογία αυτή μπορεί να αντιπαραταχτεί σε όλους και στον καθένα. Θα σας πω λοιπόν την αλήθεια: ο Θεός μου έδωσε ευλογημένη έρημο! Αυτός όμως έπειτα με έβγαλε από την έρημο με αρκετά αυστηρό τρόπο. Όταν πλέον έδωσα την παλιά μου Καλύβη στην έρημο και δεν είχα πιά τα μέσα να αποκτήσω άλλη, αναχώρησα από τα Καρούλια για άλλη έρημο, πού βρίσκεται στα όρια της Μονής του Αγίου Παύλου.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_0_3d175_99964dab2_origΣτην αδελφότητα του Αγίου Παύλου ο ηγούμενος ήθελε να έχει πνευματικό. Στον Άθω ο πνευματικός δεν πρέπει να βρίσκεται στα όρια της Μονής. Πρέπει ο πνευματικός να είναι εντελώς ξένος προς τη διαχείριση της εξουσίας της Μονής, ώστε η εξομολόγηση να γίνεται με ειλικρίνεια και καθαρότητα, και όχι με την προσπάθεια για την απόκτηση εύνοιας, χάρη στην ευλογία του πνευματικού. Ήδη το έτος 1938 ο Γέρων Σιλουανός κάποια στιγμή μου είπε: «Όταν θα είστε πνευματικός, να δέχεστε τους ανθρώπους, να μην τους στερείτε τον λόγο του Θεού και να τους υπομένετε». Τότε μόλις πού ζούσα, και σκέφτηκα ότι ο Γέροντας δεν γνωρίζει πώς θα μπορούσα να αντέξω ακόμη για χρόνια. Ήμουν ακόμη νέος για να είμαι πνευματικός στο Άγιον Όρος, και η σκέψη αυτή έσβησε εντελώς από τη συνείδησή μου. Και μόνο όταν βρέθηκα πιά στην έρημο, θυμήθηκα τα λόγια του Γέροντα Σιλουανού.
Εκείνο τον καιρό η Ελλάδα βρισκόταν υπό την κατοχή των Γερμανών.

Ήρθα στην έρημο λίγο πριν από τον πόλεμο, το Πάσχα, ενώ τον Οκτώβριο του 1940 ήδη κηρύχθηκε ο πόλεμος. Όταν με επισκέφτηκε ο γραμματέας της Μονής του Αγίου Παύλου π. Θεοδόσιος, άνθρωπος ευφυής, προσεκτικός και σοβαρός, και είπε ότι ο ηγούμενός τους ήθελε να με κάνει πνευματικό στο μοναστήρι τους, τότε ήρθαν στον νου μου τα λόγια του Γέροντα Σιλουανού: «Όταν θα είστε πνευματικός…». Κατά τη στιγμή όμως της συνομιλίας μου με τον Γέροντα ο λόγος αυτός μου είχε φανεί περιττός, γιατί ο ίδιος δεν γνώριζα αν θα έφθανα ως το κελί μου. (Έπρεπε να ανεβώ περισσότερα από 150 σκαλοπάτια, για να μεταβώ από το κελί του Σιλουανού ως το δικό μου.) Έτσι, έγινα πνευματικός και πήγα στη σπηλιά κοντά στη Μονή του Αγίου Παύλου. Ευλογημένα αυτά τα μέρη!

Ξαφνικά έπεσε καταρρακτώδης βροχή και το νερό διαπέρασε το τεράστιο πάχος του βράχου, μέσα στον οποίο ήταν η σπηλιά μου. Ενώ προηγουμένως ήταν πάντα στεγνή, τώρα η σπηλιά τον χειμώνα γέμιζε νερά. Ο χειμώνας στην Ελλάδα συνήθως είναι σύντομος. Ωστόσο όμως συνέβη να παραμείνω έξι μήνες στη σπηλιά, όπου υπήρχε πολύ νερό. Εκατό κουβάδες νερού την ημέρα μετέφερα από το κελί μου, και κοιμόμουν κάτω από δύο φύλλα λαμαρίνας, για να προστατεύσω το κρεβάτι μου από το νερό πού έσταζε από πάνω…
Γρήγορα περνά η ώρα αυτών των αναμνήσεων για το Άγιον Όρος. Αν τυπικά ανήκα στη ρωσική Εκκλησία, τότε θα έφερα το μεγάλο Σχήμα με τις λέξεις «Άγιος, άγιος, άγιος…», και από μακριά ακόμη βλέποντάς με θα έλεγαν: «Ου, μεγαλόσχημος περνά!». Εγώ όμως ανατράφηκα στον Άθω.
Και εκεί μου ήταν ευχάριστο να βλέπω ότι πολλές φορές ήταν δυνατόν να μην αναγνωρίσει κάποιος τον ηγούμενο και να μην τον διακρίνει από τον υποτακτικό. Και γράφω στο δοκίμιό μου «Περί των βάσεων τού ορθοδόξου μοναχισμού», ότι στον Άθω υπάρχει εντελώς άλλη τάξη. Συμβαίνει να είμαι μεγαλόσχημος επί πενήντα και πλέον χρόνια, και ήδη προ πολλού, από το 1935, θα έπρεπε να βαδίζω όπως οι μεγαλόσχημοι στη Ρωσία, αλλά περπατώ ελεύθερα…

Βλέπετε, σας διηγήθηκα πριν από την τελευτή μου λίγα από τη ζωή μου στον Άθω. Αλλά ο ίδιος δεν γνωρίζω πότε θα πεθάνω.
Η σκέψη μου λοιπόν στρέφεται γύρω από το αν εκπλήρωσα το καθήκον μου απέναντί σας. Τώρα μειώνονται οι ικανότητες μου να παρακολουθώ τη ζωή σας, εξασθενεί η μνήμη μου, περιορίζεται η όρασή μου και δεν μου επιτρέπει να διαβάζω, ενώ η βαρηκοΐα μου με αναγκάζει να φορώ ακουστικά, έτσι πού γεμίζουν τα αυτιά μου με θόρυβο με ό,τι και αν κάνω. Θα μιλώ όμως μαζί σας ως τις τελευταίες ημέρες μου, ως την τελευταία μου αναπνοή… …

Εκφωνήθηκε στα ρωσικά, στις 17 Φεβρουάριου 1992.
Ομιλία 95 (17 Φεβρουαρίου 1992), Η ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΤΟΥ ΑΘΩ
Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Οικοδομώντας τον ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας, Τόμος Γ , σελ. 154, Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 2013-2014.

Σωφρόνιος του Έσσεξ σπηλαιο ΑγΤΡΙΑΔΟς_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссе*Ο Αγιορείτης Αρχιεπίσκοπος Βρυξελλών και Βελγίου Βασίλειος Κριβοσέϊν (1900-1985) γεννήθηκε στην Πετρούπολη. Ο πατέρας του διετέλεσε υπουργός και αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβερνήσεως. Σπούδασε φιλολογία στα πανεπιστήμια Πετρουπόλεως και Μόσχας. Έμαθε καλά ελληνικά και ασχολήθηκε με τη μελέτη των Πατέρων της Εκκλησίας.
Το φθινόπωρο του 1925 ήλθε στο Άγιον Όρος. Εισήλθε στην ιερά μονή Αγίου Παντελεήμονος, όπου εκάρη μοναχός το 1927. Συνδέθηκε πνευματικά με τον όσιο Σιλουανό (†1938) και τον βιογράφο του Γέροντα Σωφρόνιο († 1993). Κατά την εικοσιπεντάχρονη παραμονή του στο Άγιον Όρος δεν ασχολήθηκε μόνο με διοικητικά θέματα, ούτε απορροφήθηκε από αυτά. Προσευχήθηκε και μελέτησε πολύ. Αγάπησε ιδιαίτερα τους Έλληνες Πατέρες και κατέστη εξαίρετος παλαμιστής και συμεωνιστής. Το 1960 τοποθετήθηκε αρχιεπίσκοπος Βρυξελλών.
Ανέπτυξε πλούσιο συγγραφικό έργο. Είναι ο αυθεντικότερος ερμηνευτής του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου  με το έργο του, «Μέσα στο φως του Χριστού». Ανεπαύθη εν Κυρίω ως αρχιεπίσκοπος Βρυξελλών και Βελγίου στις 22.9.1985 στη Πετρούπολη.

***

Άγιος Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ ο Αθωνίτης (+1993)
Εορτάζει στις 11 Ιουλίου

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e143431d7a577Πολύτιμοι αδελφοί και αδελφές μου, να διαβάζεται τη θεολογική προσευχή για την ενότητα που σας πρότεινα, με όλη την καρδιά σας, με φλογερή πίστη. Και τότε θα δείτε να ανοίγονται οι πόρτες που νωρίτερα ήταν κλειστές. Θα ανοίξουν μπροστά σας δρόμοι που ήταν φραγμένοι με εμπόδια. Η θέση μας είναι σημαντική, γιατί στις συνθήκες που μας δόθηκαν μπορούμε πράγματι να κτίσουμε τη ζωή μας, έχοντας τέτοιον οδηγό, όπως είναι ο μακάριος Σιλουανος.

Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου, ο τη Ση αναβάσει επί τον Γολγοθάν εξαγοράσας ημάς εκ της κατάρας του Νόμου και αποκαταστήσας την πεπτωκυΐαν εικόνα Σου, ο εκτείνας επί του Σταυρού τας αχράντους χείρας Σου, ίνα τα εσκορπισμένα τέκνα του Θεού επισυναγάγης εις έν, και καλέσας τη επιφοιτήσει του Παναγίου Πνεύματος εις ενότητα πάντας, Συ, ο Ών του Πατρός το απαύγασμα, προ της εξόδου Σου επί την μεγάλην ταύτην και κοσμοσωτήριον ιερουργίαν εδεήθης του Πατρός Σου, ίνα πάντες έν ώμεν, καθώς Συ είς εί μετά του Πατρός και του Πνεύματος του Αγίου.

Παράσχου τοίνυν ημίν χάριν και σοφίαν του εκπληρούν την εντολήν ταύτην καθ’ εκάστην, και ενίσχυσον ημάς εις τον αγώνα της αγάπης εκείνης, ήν Συ ενετείλω ημίν, ειπών:

«Αγαπάτε αλλήλους καθώς ηγάπησα υμάς».

Δώρησαι ημίν δια του Αγίου Σου Πνεύματος την δύναμιν του ταπεινούν εαυτούς ο είς ενώπιον του ετέρου, εν τω κατανοείν ότι, εάν τις πλείον αγαπά, πλείον και ταπεινούται. Δίδαξον ημάς εύχεσθαι ο είς υπέρ του άλλου, αλλήλων τα βάρη βαστάζειν εν υπομονή, και ένωσον ημάς τω συνδέσμω της ακαταλύτου αγάπης εν τω Ονόματι Σου τω Αγίω, χαριζόμενος ημίν ωσαύτως του οράν εν εκάστω αδελφώ και εκάστη αδελφή ημών την εικόνα της αρρήτου δόξης Σου και μη επιλανθάνεσθαι ότι:

Ο αδελφός ημών η ζωή ημών εστι.

Ναι, Κύριε, ο τη Ση ευδοκία επισυναγαγών ημάς επί το αυτό, ποίησον ημάς γενέσθαι εν αληθεία μίαν οικογένειαν, ζώσαν εν μιά καρδία, μιά θελήσει, μιά αγάπη, ως είς άνθρωπος, κατά την περί του προπάτορος Αδάμ προαιώνιον βουλήν Σου. Επισκίασον τον οίκον ημών τω του φόβου Σου πνεύματι και σκέπασον αυτόν τη σκέπη της Παναχράντου Σου Μητρός και πάντων των Αγίων Σου, ευλογών και υπερασπιζόμενος ένα έκαστον των ενθάδε διαμενόντων (ονόματα), διαφυλάττων ημάς εκ φθοροποιών λογισμών, αναρμόστων λόγων ή κινήσεων καρδίας, επιβλαπτόντων την ειρήνην και την ομόνοιαν, όπως οικοδομηθή ο οίκος ούτος επί την πέτραν των ευαγγελικών Σου εντολών εις τόπον προσευχής, αγιασμού και σωτηρίας, δι’ ημάς αυτούς και δια πάντας τους επισκεπτομένους ημάς, τους κοπιώντας και πεφορτισμένους αδελφούς και αδελφάς ημών, ίνα πάντες εύρωμεν ανάπαυσιν εν Σοι, τω πράω και ταπεινώ Βασιλεί ημών, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αρχιμ. Σωφρονίου Σαχάρωφ, Περί προσευχής, έκδ. Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας 1991.Σωφρόνιος του Έσσεξ σπηλαιο ΑγΤριαδος_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_pestera_pr_sofronie_1pestera_pr_sofronie_1Ο Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ ησυχαστής στο ερημικό σπήλαιο της Αγίας Τριάδος
https://iconandlight.wordpress.com/2017/10/24/%CE%BF-%CE%B3%CE%AD%CF%81%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%89%CF%86%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AD%CF%83%CF%83%CE%B5%CE%BE-%CE%B7%CF%83%CF%85%CF%87%CE%B1%CF%83/

Έως την ώρα που ανέτελλε ο ήλιος… προσευχόταν συνεχώς με το «Πάτερ ημών». Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ
https://iconandlight.wordpress.com/2019/05/15/%ce%ad%cf%89%cf%82-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%8e%cf%81%ce%b1-%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b1%ce%bd%ce%ad%cf%84%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b5-%ce%bf-%ce%ae%ce%bb%ce%b9%ce%bf%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83/

Άγιος Γαβριήλ του Σαμτάβρο της Γεωργίας, Να κάνεις τρεις παρακλήσεις. Στην Παναγία, στην αγία Νίνα και στον άγιο Γεώργιο, και όλα θα πάνε καλά.
https://iconandlight.wordpress.com/2018/07/09/23934/

Το σημαντικότερο έργο του μοναχού είναι η εσωτερική παράστασή του ενώπιον του Θεού, η προσευχή. Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ
https://iconandlight.wordpress.com/2015/07/09/%cf%84%ce%bf-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%ad%cf%81%ce%b3%ce%bf-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bc%ce%bf%ce%bd%ce%b1%cf%87%ce%bf%cf%8d-%ce%b5%ce%af%ce%bd/

Μέσα στη Θ. Λειτουργία ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει το Χριστό, μπορεί να βρει το παν. Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ
https://iconandlight.wordpress.com/2017/07/09/%CE%BC%CE%AD%CF%83%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B8-%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%BF-%CE%AC%CE%BD%CE%B8%CF%81%CF%89%CF%80%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%B5/Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_ (†1993)ss2-copysofronie-de-la-essex-icoana1-Gerwn-Swfronios-Saharwf1Απολυτίκιον του Αρράφου Χιτώνος του Χριστού . Ήχος πλ. α΄. Τον συνάναρχον Λόγον.

Προσκυνούντες τον τόπον εναποθέσεως του Σού Αρράφου Χιτώνος, Λόγε Θεού και Θεέ, οι πιστοί πανευλαβώς Σε ικετεύομεν· Εν τη ενότητι της Σης αγαπήσεως ημάς συντήρει εις τους αιώνας και στίφη αιρετιζόντων δίωκε, Σώτερ, η Αλήθεια.

Μεγαλυνάριον.

Άρραφον Χιτώνά Σου, Λυτρωτά, ον ευρείν επόθει εν Ματσχέτα τη ιερά η Αγία Νίνα, ποθούμεν προσκυνήσαι εν γη τον κεκρυμμένον, Σώτερ Θεάνθρωπε.

Απολυτίκιον Αγίας Νίνας ισαποστόλου της Γεωργίας
Ήχος πλ. α’. Τον Συνάναρχον Λόγον.

Ως ωραίοι οι πόδες σου οι ζηλώσαντες ακολουθήσαι ταις τρίβοις των αποστόλων Χριστού, Νίνα, σκεύος Παρακλήτου παμφαέστατον· όθεν τιμώντές σε πιστώς, Γεωργίας φρυκτωρέ φωτόλαμπρε, σε αιτούμεν· ημών τα σκότη λιταίς σου της αγνωσίας πόρρω σκέδασον.

Απολυτίκιον. Αγίων 45 Μαρτύρων — Ήχος δ´ . Ταχύ προκατάλαβε

Οι Μάρτυρες σου Κύριε, εν τη αθλήσει αυτών, το στέφος εκομίσαντο της αφθαρσίας, εκ σου του Θεού ημών· σχόντες γαρ την ισχύν σου, τους τυράννους καθείλον· έθραυσαν και δαιμόνων τα ανίσχυρα θράση. Αυτών ταίς ικεσίαις Χριστέ ο Θεός, σώσον τας ψυχάς ημών.

Ήχος πλ. α΄. Χαίροις ασκητικών.

Στ. Καυχήσονται Όσιοι εν δόξη και αγαλλιάσονται επί των κοιτών αυτών.

Χαίροις, ο της Ρωσίας βλαστός* και το του Άθωνος ευώδες απάνθισμα,* μιγάδων ο πρωτοπόρος,* εν του Κιέβου τη γη,* ο την ερημίαν πολισάμενος·* πατήρ ο δειξάμενος* τέκνων απείρων εν πνεύματι*, α προς Πατέρα* τον ουράνιον έργοις σου* καθοδηγήσας,* ναούς δειξάμενος Πνεύματος.* Δόξα σοι, πανσεβάσμιε,* Αντώνιε Όσιε,* δέχου ημών τε τον ύμνον*  και  της  καρδίας την πρόθεσιν,* προχέων σοίς φίλοις,* ευλογίαν την εξ ύψους* παθών τε λύτρωσιν.

Ήχος δ΄. Ως γενναίον εν Μάρτυσι

Τον αόκνως διδάξαντα και ποιήσαντα μέλψωμεν ασκητήν ως μέγιστον και θειότατον κατά το ρήμα του Κτίσαντος, θεόπνουν Σωφρόνιον, απαθείας εραστήν και υπέρμαχον νήψεως, ως ψαλτήριον και ηδύμολπον όργανον του θείου Παρακλήτου εκβοώντες· Χαίρε, χρηστότητος σκήνωμα.

Λιτή. Ήχος α΄.

Ο εκ νεαράς ηλικίας μνήμην έχων θανάτου και ησυχίαν φιλών την αρετοτρόφον, Σωφρόνιος ο ένθεος, συγκαλεί σήμερον άπαντας εις πνευματικήν πανδαισίαν· δεύτε, ούν πάντες τρυφώντες των αυτού κατορθωμάτων και των πνευματικών αυτού αναβάσεων ευφρανθώμεν και δόξαν αέναον πέμψωμεν τω ευιλάτω Κυρίω και Λυτρωτή των ψυχών ημών.


It was really like Pascha … the Repose of Elder Sophronius of Essex the Athonite

Σταυρός_Ανάσταση_Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ-St. John The Baptist Monastery-Essex-England-Монастырь святого Иоанна Крестителя (Эссекс-RastignSaint Nina the Equal to the Apostles and Enlightener of Georgia
The Deposition of the Precious Robe of our Lord Jesus Christ in Moscow (1625) – Icon of the Mother of God of Konevits (1393)

Commemorated on July 10

The Placing of the Precious Robe of the Lord in Moscow (1625)

Elias, a soldier in the Roman army in Jerusalem, was a Georgian by birth, from the town of Mtskhet. When the Lord was crucified, his garments were divided by lot among the soldiers, a his robe fell to Elias, who took it home to Georgia and gave it as a gift to his sister Sidonia. The robe was buried with her, then miraculously found many years later by St Nina (January 14). King Mirian, who had accepted Christ in response to St Nina’s teaching, built a church to the Holy Apostles on the spot where the robe was found. Many years later, Georgia was conquered by the Persians, and the robe fell into their hands. In 1625 the Persian Shah Abbas, wishing to establish good relations with Russia, sent the robe to Moscow as a gift to Prince Michael Feodorovich and Patriarch Philaret. It was placed with honor in the Cathedral of the Dormition.

***

St Sophrony of Essex during his last days

Question 3: Father, could you tell us something about Fr. Sophrony in his last days?

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e143431d7a577Answer 3: I do not know what to say. We had such ease of access to him! Myself, I had the key to his house; I could enter any time, day or night. If I wanted to ask him something, and he was asleep, I only had to shake his armchair and he would open his eyes and say, “Shto? What?” and in the twinkling of an eye I would have a word that really informed the heart. We had such access to him, but we never lost sight of the fact that he was different, that he was “a man of God”, all his being was rapt in God.

Very noble and kind as he was, when he was speaking with me in Russian or in Greek, he would never address me in the singular, but always in the plural. Usually we do this for people who are older than we are. (In English, though, there is no distinction between formal and familiar speech.) He was strict with us when he perceived pride in us, because he knew that if he did not “service us”, we would have a crash. Otherwise, he was very loving and very kind. We used to go and “tire” him, especially myself, because I was very talkative and I had a lot of questions. Sister X and I were the ones who tired him most. Fr. Sophrony named her “a barrel of questions”, and another sister said to me, “That’s why she’s become ‘a barrel of answers’ now!” When he got tired, in order to tell us that it is enough, he would say a very nice rhyme in Russian, like a poem: “Allow me to express my gratitude and, with heartfelt satisfaction, take my leave.“

So, I went to see him two weeks before he died. At that time we were building the Crypt, where we are going to be buried and, of course, Fr. Sophrony was going to be the first. The walls and the roof were ready, but it was still muddy underneath, as there was yet no floor. As he was accompanying me to the door, he looked at the Crypt and asked, “How long will it take for it to be finished?” I answered, “Father, two more weeks, I suppose.” He replied, “Hum. For me it is difficult to wait even one hour: I have said everything to the Lord; now I must go.” It must be wonderful to feel in your heart that you have spoken to the Lord to the end, and that remains in eternity, and you are ready to go. Myself, I have the feeling that I have never spoken to the Lord.

I went to see him again, about a week before he died. He was already lying in bed, whereas before he was always sitting in an armchair. He said to me, “Have you written the book I have asked I you to write?” He had asked me to write a book, which I managed to bring out only last summer. I told him I had written two chapters, and I explained to him what their content was. He said, “You must put them at the beginning,” and then he added, “I will tell you the four central points of my theory about personhood.” In brief, he gave me all his theory about the “hypostatic principle“, as he says. It was about a page long, but very fundamental – four points. And he was telling me how to proceed in writing the book.

Four days before he died, he closed his eyes, and would not speak to us any more. His face was luminous and not pathetic, but full of tension; he had the same expression as when he would celebrate the Liturgy. Not all of us went in to see him, only Fr. Kyrill, myself, Fr. Nicholas and Fr. Seraphim. Two or three weeks before he died, he invited all the brethren, one by one, to go and sit with him for about an hour in his kitchen, for their last conversation with him. But the four of us had the key to his door, and would go to see him every few hours. We would go in and say, “Blagoslovitye, Otche“, “Your blessing, Father.” He would not open his eyes or utter a word, but he would lift up his hand, blessing us. He blessed us without words, and I understood that he was going. So, myself, I did not want to detain him. Before I used to pray that God extend his old age, as we say in the Liturgy of St. Basil the Great: “to geras perikrateson”‘, “succour the aged.”4 But during those days I saw that he was going, and so I began to say, “Lord, grant unto Thy servant a rich entrance into Thy kingdom.” I prayed using the words of St. Peter, as we read in his second epistle (cf 2 Pet. 1:11). So, I was constantly saying, “O God, grant a rich entrance to Thy servant, and place his soul together with his Fathers,” and I named all his fellow ascetics that I knew he had on the Holy Mountain, starting with St. Silouan, and then all the others.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_933925640-2333The last day, I went to see him at six o’clock in the morning. It was a Sunday, and I was celebrating the early Liturgy, while Fr. Kyrill together with the other priests were to celebrate the second. (For practical purposes, on Sundays we have two liturgies at our monastery.) I realized that he was going to leave us that day. I went and started the Prothesis; the Hours began at seven o’clock, then the Liturgy followed. During the Liturgy, I said only the prayers of the Anaphora, because in our monastery we have the habit of reading them aloud; for the rest, my prayer was continually, “Lord, grant a rich entrance into Thy kingdom to Thy servant.” That Liturgy was really different from all the others. The moment I said: “the Holy things unto the Holy”, Fr. Kyrill entered the Altar. We looked at each other, he began to sob, and I realized that Fr. Sophrony had gone. Asking what time he departed, I knew that it was the time I was reading the Gospel. I went aside, because Fr. Kyrill wanted to speak with me, and he told me, “Take Communion, give Communion to the faithful, and then announce the departure of Fr. Sophrony and serve the first Trisagion; and I will do the same in the second Liturgy.” So I parcelled the Lamb, I partook; I gave to the faithful, and I finished the Liturgy. (I don’t know how I managed.) Then I came out and I said to the people, “My dear brethren, Christ our God is the sign of God for all the generations of this age, because in His word we find salvation and the solution of every human problem. But the saints of God are also a sign for their generation. Such a Father God gave us in the oerson of Fr. Sophrony. In his word we found the solution to our problems. And now we must do as the Liturgy teaches us, that is, “to give thanks” and “to make entreaty”, “to supplicate”. Therefore, let us give thanks to God who has given us such a Father, and let us pray for the repose of his soul. Blessed is our God . . .”, and I began the Trisagion.

We put him in the Church for four days, because the Crypt was not yet finished and the tomb was not yet built. We left him uncovered in the Church for four days, and we were continually reading the Holy Gospels, from beginning to end, again and again, as is the custom for a priest. We read the Holy Gospels, and we read the Trisagia and other prayers; we had the services, the Liturgy, and he was there, in the middle of the Church for four days. (It was really like Pascha, such a beautiful and blessed atmosphere!) No one showed any hysteria. Everybody prayed with inspiration. I had a friend, an Archimandrite, who used to come to the monastery every year and spend a few weeks during summer time: Fr. Hierotheos Vlachos, who wrote, A Night in the Desert of the Holy Mountain. He is a Metropolitan now. He came as soon as he heard that Fr. Sophrony had died. He felt the atmosphere, and said to me, “If Fr. Sophrony is not a saint, then there are no saints!” We happened to have some monks from the Holy Mountain who came to see Fr. Sophrony, but they did not find him alive. Fr. Tychon from Simonos Petras was one of them.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_0_3d175_99964dab2_origEvery time the Greeks came to England for medical purposes, they had the habit of coming to the monastery to be read a prayer by Fr. Sophrony, because many were healed. They all relate such things. Two of them, out of gratitude, even built a Church in Greece, dedicated to St. Silouan. The second or the third day after Fr. Sophrony’s death, a family came with a thirteen year old child. He had a brain tumour, and his operation was due the next day. Fr. Tychon, from Simonopetra, came to me, and said, “These people are very sad, they came and did not find Fr. Sophrony. Why don’t you read some prayers for the child?” I said to him, “Let us go together. Come and be my reader. We will read some prayers in the other Chapel.” We went and read the prayers for the child, and at the end Fr. Tychon said, “You know, why don’t you make the child go under the coffin of Fr. Sophrony? He will be healed. We are wasting our time reading prayers.” I told him that I could not do that, because the people would say that he has only just died and we are already trying to promote his canonization, “So, you do it!” I said to him, “You are an Athonite monk; nobody can say anything.” He took the child by the hand, and made him pass under the coffin. The next day they operated on the child and found nothing. They closed his skull and said, “Wrong diagnosis. It was probably an inflammation.” It happened that the child was accompanied by a doctor from Greece, who had the X-ray plate, showing the tumour, and who told them, “We know very well what this ‘wrong diagnosis’ means.” The next week, the whole family of that child, who were from Thessalonica, came to the monastery to give thanks at the tomb of Fr. Sophrony. The child has grown, he is twenty-one years old now, and he is very well. When they came to give thanks the week after, they found in the middle of the Church the coffin of Mother Elisabeth, the oldest nun of the monastery, a hundred and one years old. She died exactly thirteen days after Fr. Sophrony. The family said, “Hum! Every time we come here we find somebody dead in the middle of the Church.”

This was something from the last days of Fr. Sophrony. I have never been so open in my life as I have been with you during these days. Forgive me for being like that. Although our dear Bishop warned me that his clergymen are so good that they will make me open up, I did not take any precautions.
Elder Zacharias of Essex. Excerpt from The Enlargement of the Heart. Pages 85-89

I Believe, Metropolitan Anthony of Sourozh
https://iconandlight.wordpress.com/2018/07/09/24062/ΤΑΦΟς ΓΕΡΟΝΤΑ Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_-27_manastirea_sf_ioan_botezatorul_essexApolytikion of the Deposition of the Precious Robe of Christ in Moscow in the Fourth Tone

On this day let us the faithful run to the divine and healing robe of our Saviour and God, Who was pleased to wear our flesh and pour out His holy Blood on the Cross, whereby He hath redeemed us from slavery to the enemy. Wherefore, we thankfully cry to Him: By Thy precious robe save and defend Orthodox Christians, and bishops, and cities, and all men everywhere, and save our souls, for Thou art the Friend of man.

Troparion of St. Nina, Tone 4

O handmaid of the Word of God, who in preaching equaled the first-called Apostle Andrew, and emulated the other Apostles, enlightener of Iberia and reed-pipe of the Holy Spirit, holy Nina, pray to Christ our God to save our souls.

On “Lord, I have cried …”, the Stichera, in Tone VIII:
Spec. Mel.: ‘The Martyrs of the Lord’.

In thy body likened unto a buoyant boat * thou wast carried freely across the sea of life * by the gentle breezes of thy peaceful spirit. * Thou, O wise one, having found the pearl of great price, * went and sold all that thou didst have, and bought it. * Fervently protecting it, thou didst find blessedness in its divine virtues.

If an Idiomelon be appointed. Glory …, in Tone VI:

Having preserved that which is in the image of God, and set thy mind as master over the pernicious passions through fasting, thou didst ascend to that which is in the likeness of God, as far as thou wast able; for manfully compelling thy nature, thou didst strive to subdue that which is lower to that which is better, and to enslave the flesh to the spirit. Wherefore, thou wast shown to be the summit of monastics, a citizen of the desert, a trainer of those who run the good race, a most excellent rule of virtue. O venerable father Sophrony, in purity thou now beholdest the Holy Trinity in the heavens, not by reflection as by a mirror, praying directly for those who honor thee with faith and love.

The Reading from the Wisdom of Solomon

   The souls of the righteous are in the hands of God, and there shall no torment touch them. In the sight of the unwise they seemed to die, and their departure is taken for misery, and their going from us to be utter destruction, but they are in peace. For though they be punished in the sight of men, yet is their hope full of immortality. And having been a little chastised, they shall be greatly rewarded, for God proved them and found them worthy for Himself. As gold in the furnace hath He tried them, and received them as a burnt offering. And in the time of their visitation they shall shine, and run to and fro like sparks among the stubble. They shall judge the nations and have dominion over the people, and their Lord shall reign for ever. They that put their trust in Him shall understand the truth; and such as be faithful in love shall abide with Him; for grace and mercy is to His saints and visitation for His elect.


Στις ημέρες μας η “αποκτήνωση” του κόσμου έλαβε φοβερές διαστάσεις. Η λέξη που χαρακτηρίζει τον αιώνα μας είναι η «αποστασία». Πως να διάγωμεν εις την σύγχρονον αποστασίαν; Άγιος γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ-ΣΙΛΟΥΑΝΟΣΓέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ
Πως να διάγωμεν εις την σύγχρονον αποστασίαν;

Κατά την σημερινήν εποχήν ο κόσμος αποστρέφεται τον Χριστόν. Και τούτο είναι το θλιβερώτερον το τραγικώτερον, το φοβερώτερον γεγονός της εποχής μας. Να χάσωμεν, δηλαδή, τον Χριστόν δια δευτέραν φοράν, όπως τον έχασε και ο Αδάμ εις τον Παράδεισον. Πώς είναι δυνατόν;

Πρέπει να υποφέρωμεν τας μικράς θλίψεις της καθημερινής μας ζωής και να μη πέσωμεν εις την οργήν, εις το μίσος ή ο,τιδήποτε παρόμοιον, και έτσι θα ημπορούμεν να βλέπωμεν τον πόνο του ανθρώπου και όχι την κακήν αυτού πλευρά. Μια τέτοια στάσις χαρακτηρίζει τη ζωή ενός αληθώς μεγάλου ανθρώπου, η οποία μας υπερβαίνει και περί της οποίας δεν δυνάμεθα ακόμη να ομιλήσωμεν. Αλλ΄ όμως τούτο αρχίζει από εκεί όπου καταλήγω, σχεδόν, εις την κάθε σύναξίν μας. Ακόμη και εις τας μικροτέρας λεπτομερείας της ζωής, να παραμένετε εν πνεύματι εκεί, όπου ευρίσκεται ο Κύριος, πέραν του “καταπετάσματος” της ογδόης ημέρας. Παραμένετε εκεί εν πνεύματι, αλλά σωματικώς να συνηθίζεται να ζείτε εις τας συγκεκριμένας περιστάσεις της ζωής σας. Το πνεύμα του ανθρώπου ευρίσκεται εις τας περιστάσεις αυτάς δια να μάθει να διακρίνει μέσα εις αυτά το Ον. Συχνά ο Κύριος συμπεριφέρεται μαζί μας, ωσάν να μην αντιλαμβάνεται την αδυναμίαν μας. Δεν θα ήτο υποφερτός ο κόσμος αυτός αν ο Χριστός δεν ήτο Θεός. Αλλ΄ εφ΄ όσον είναι Θεός, τα πάντα είναι κατορθωτά. Και ας είπωμεν εις τον Πατέραν αυτόν – διότι είναι Πατήρ ημών – εις όλας τα θλίψεις μας. “Δόξα σοι, Ύψιστε Θεέ, δόξα σοι εις τους αιώνας των αιώνων”. (Απόσπασμα μετάφρασης απομαγνητοφωνημένης ομιλίας, που έγινε στα Ρωσικά στον Ιερό ναό του Αγίου Σιλουανού της Ι.Μ. του Τ. Προδρόμου Έσσεξ την 1/2/1993). Πηγή: “ΠΡΩΤΑΤΟΝ”, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1994, αριθ. 45, σελ. 215 κ.ε.

***

Ο πόλεμος που δεχόμαστε είναι πολύ μεγάλος. Όλοι είναι εναντίον µας: η επιστήμη και η πολιτική.
Δεν είμαι απαισιόδοξος, αλλά νομίζω ότι ζούμε στους τελευταίους καιρούς. Η δική µας στάση πρέπει να είναι μαρτυρική: «Ως πρόβατον επί σφαγήν ήχθη, και ως αμνός άµωµος εναντίον του κείροντος αυτόν άφωνος, ούτως ουκ ανοίγει το στόμα αυτού» (Ησ. νγ’ 7). Όταν εξασκήσουμε βία στην βία, δεν κάνουμε τίποτε. Η μαρτυρική (σιωπηλή) στάση θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια νίκης. Εάν εξασκήσουμε και εμείς βία στους άλλους, θα τους εξαναγκάσουμε να προετοιμασθούν για δεύτερη μεγαλύτερη επίθεση…

***

Τώρα παρατηρείται διωγμός των Ορθοδόξων σε όλο τον κόσμο. Και πώς προκαλούμε το μίσος αυτό; Εμείς φοβόμαστε «και μύγα να προσβάλουμε». Μας μισούν όμως περισσότερο από ότι τους εγκληματίες. Και αυτό δεν είναι καθόλου φαντασία, όπως γνωρίζουμε από την πείρα μας. Αλλά «ας μη ταράσσεται η καρδιά σας˙ πιστεύετε στον Θεό, πιστεύετε στον Χριστό» και συνεχίστε τη ζωή αυτή. Αυτός είπε: «Όπως μίσησαν εμένα άδικα , έτσι θα μισήσουν και εσάς για το όνομά μου». Συνεπώς, μη χάνετε τη βασική θεωρία: της ζωής χωρίς αμαρτία!
Δεν λαμβάνω μέρος στην οικουμενική κίνηση. Η ιδέα μου όμως ήταν η εξής: να συγκεντρώνεσθε και να εξετάζετε πως είναι δυνατόν να ζήσουμε χωρίς αμαρτία.

***

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_ (†1993)ss2-copysofronie-de-la-essex-icoanaΊσως σου φανεί σκληρός αυτός ο λόγος. Αλλά εγώ πνίγομαι αληθινά μέχρι φρίκης από την εικόνα της επικαιρότητάς μας, δηλαδή από τους ατέλειωτους φοβερούς εκβιασμούς, τους φόνους, που είναι αδύνατο να δεις ακόμη και στον κόσμο των άγριων θηρίων. Και αυτό είναι άραγε ο Ανθρωπος, η κορωνίδα της δημιουργίας; Γέρασα πια, αλλά δεν βλέπω να γίνεται η ανθρωπότητα έστω και λίγο πιο “ανθρώπινη”. (Γράμματα στη Ρωσία.)

Τί συμφορά να ζούμε σε παρόμοιες μεταβατικές εποχές! Πολλά εκατομμύρια ανθρώπων υποφέρουν σε όλη τους τη ζωή. Όλη η ιστορία της ανθρωπότητας είναι εφιαλτική με αδιάκοπους αδελφοκτόνους πολέμους. Και μέχρι σήμερα -συγχωρήστε με για την έκφραση- η ανθρωπότητα παραμένει, όπως και προηγουμένως, άγρια και αιμοδιψής, βίαια και εγκληματική. Τα άγια λόγια, «οι πραείς κληρονομήσουσι την γην», αναμφίβολα θα πραγματοποιηθούν σε κάποια απροσδιόριστη ακόμη στιγμή, αλλά για την ώρα τρόμος και φρίκη. Η φρίκη αυτή αυξήθηκε στην εποχή μας, γιατί σε κάθε στιγμή ολόκληρη η Γη γνωρίζει λίγο πολύ όλα τα γεγονότα που είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία εγκληματικά και ζοφώδη.
…….Ωστόσο θα ελπίζουμε πέρα από κάθε ελπίδα ότι θα διευθετηθεί η συνάντησή μας πριν από το τέλος της εδώ παραμονής μας… (Γράμματα στη Ρωσία– επιστολή 47.)

***

Μετά από τόσα πολλά χρόνια αδιάκοπης σχεδόν αλληλοεξοντώσεως των ανθρώπων επάνω στη γη, για την οποία δικαιολογούνται όλοι αδιάκοπα μπροστά στον ίδιο τον εαυτό τους, είναι αδύνατο να περιμένουμε ότι αυτοί θα τολμήσουν να ατενίσουν το ύψος του Ουρανού και να ονομάσουν τον Θεό Πατέρα τους. Στις ημέρες μας η “αποκτήνωση” του κόσμου έλαβε φοβερές διαστάσεις. Η έκπτωση από την αυθεντική χριστιανική πίστη έχει γίνει καθολικό φαινόμενο. Η λέξη που χαρακτηρίζει τον αιώνα μας είναι η «αποστασία».
Φοβάμαι λοιπόν ότι μόνο η αύξηση των συμφορών μπορεί τώρα να οδηγήσει τους ανθρώπους στα παθήματα εκείνα που θα φανούν πραγματικά κρίσιμα, και τα οποία θα διεγείρουν σ’ αυτούς πάλι την ικανότητα να αντιληφθούν την πρωταρχική τους φύση κατ’ εικόνα Θεού. Τότε θα βασιλεύσει η ειρήνη στη γη. Όσο όμως οι άνθρωποι παραμένουν όμοιοι με τα άγρια θηρία, δεν πρέπει να αναμένουμε ειρήνη επάνω στη γη. Είναι μάταιες όλες οι προσπάθειες με τις οδούς της διπλωματίας και με άλλα παρόμοια μέσα για την αποτροπή της συμφοράς του πολέμου. Είναι πρωτίστως απαραίτητη η πνευματική αναγέννηση του ανθρώπου, απαραίτητη η “ανθρωποποίηση” του θηριώδους αυτού κόσμου. (Γράμματα στη Ρωσία.)

***

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_θεολογια01122--screenΟ λόγος του Αποστόλου Πέτρου ότι η γη κατακαήσεται (θα κατακαεί), σήμερα είναι πιο εύκολο να πραγματοποιηθεί με τα πυρηνικά όπλα. – Ζούμε σε αποκαλυπτικούς καιρούς. Σήμερα η ειρήνη είναι πολύ δύσκολη. Το τέλος θα έλθει απότομα, αλλά τότε θα έλθει και η απολύτρωση. – Ζούμε στους τελευταίους χρόνους. Μπορεί και τώρα να συμβεί η κρίση…

‘Άνευ της ολοκληρωτικής αλλαγής ημών διά της μετανοίας, δεν θα επέλθη η λύτρωσις του κόσμου· λύτρωσις εκ της φοβερωτέρας πασών των αρών, του πολέμου.”

Για να φυλάξουμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, οφείλουμε ν’ απέχουμε από κάθε λογισμό που δεν αρέσει στον Θεό, μας λέει ο Γέροντας Σιλουανός. Ιδού το έργο μας. Ιδού η πνευματική μας καλλιέργεια. Εφόσον πρόκειται για την αιώνια σωτηρία, αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Αρχίζουμε και ξαναρχίζουμε χωρίς τέλος.

Πώς να περάσουμε μια μέρα χωρίς αμαρτία, δηλαδή άγια; Να το καθημερινό πρόβλημα μας. Πώς να μεταμορφώσουμε το είναι μας, το φρόνημα, τα αισθήματα, τις ίδιες τις φυσικές αντιδράσεις μας, ώστε να μην αμαρτήσουμε ενάντια στον Ουράνιο Πατέρα μας, στον Χριστό, στο Άγιο Πνεύμα, στην ανθρώπινη υπόσταση, στον αδελφό μας και σε κάθε πράγμα σ’ αυτή τη ζωή;

Πώς να βαδίσουμε προς τον Θεό; Όταν τείνουμε στο μοναδικό αυτό σκοπό, όλα τα άλλα γίνονται πηγή παθημάτων και πόνου. Όμως φέρουμε το σταυρό αυτό σιωπηλά.

Δεν ήλθα για να επιβάλω το θέλημά μου στον άλλο, αλλά για να τον υπηρετήσω κατά το υπόδειγμα του Χριστού. Προσπαθείστε να ενεργείτε κατ’ αυτόν τον τρόπο και θα δείτε ότι η χάρη του Θεού θα είναι μαζί σας. Ακολούθως υιοθετείστε αυτή τη στάση σε κάθε στιγμή της ζωής σας. Στον αγώνα μας για προσευχή πρέπει να καθαρίσουμε τον εαυτό μας, το νου και την καρδιά από κάθε επιθυμία να επικρατήσουμε πάνω στον αδελφό μας. Επιθυμία για δύναμη είναι θάνατος για την ψυχή. Ο κόσμος ξεγελιέται από το μεγαλείο της δυνάμεως, λησμονώντας ότι όποιος εκτιμάται υπερβολικά ανάμεσα στους ανθρώπους, αυτόν τον αποστρέφεται ο Κύριος. Η υπερηφάνεια μας παρακινεί να κρίνουμε ή και να περιφρονούμε τους αδύνατους αδελφούς μας, … Εάν παρασυρθούμε στην υπερηφάνεια όλη η άσκησή μας στην ευχή του Χριστού καταντά βεβήλωση του ονόματός Του.
Πως μπορούμε να γνωρίσουμε τον Θεό «καθώς εστι»; … να προτιμούμε τους άλλους από τον εαυτό μας, να μην επιδιώκουμε να τους εξουσιάζουμε.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_233339777Προσπαθείστε να μην κατηγορείτε ποτέ τον άλλον, αλλά να προσεύχεσθε γι’ αυτόν. Όταν κρίνουμε κάποιον για τα ελαττώματά του, σημαίνει ότι δεν βλέπουμε τα δικά μας. Η πιο αποτελεσματική συνεισφορά μας στη νίκη του καλού είναι να προσευχόμαστε για τους εχθρούς μας και όλο τον κόσμο.

Αγωνισθείτε εναντίον κάθε πάθους που υπαγορεύει στον νου αρνητικές κριτικές για τον οποιονδήποτε. Αγωνισθείτε εναντίον αυτού. Όταν είναι η χάρη μαζί μας, δεν βλέπουμε τα λάθη των άλλων, βλέπουμε μόνο τις θλίψεις και την αγάπη των αδελφών μας και δεν έχουμε αυτή τη διάθεση να κρίνουμε αρνητικά. Φυλαχθείτε από κάθε λογισμό εναντίον των αδελφών… Στην κατάσταση της πτώσεώς μας είμαστε ανίκανοι να κρίνουμε σωστά τον αδελφό μας. Να μην είστε τόσο βέβαιοι ότι ο αδελφός σας σφάλλει. Μην τον κρίνετε. 

Αυτό είναι σοβαρό, καταλαβαίνετε; Κρίνουμε τους άλλους, αλλά θα κριθούμε από τη δική μας στάση, από τις κρίσεις που κάνουμε για τους άλλους.
Έτσι λοιπόν, προσπαθήστε να μην κρίνετε ο ένας τον άλλο, αλλά προσεύχεσθε να ανοίξει ο Θεός την οδό της σωτηρίας Του.

Οι άνθρωποι μόνοι τους δεν μπορούν να καταλάβουν αν αμαρτάνουν ή όχι. Μόνο ο Κύριος και το Άγιο Πνεύμα το αποκαλύπτουν. Στον παράδεισο, όταν ο Ιησούς Χριστός μίλησε με τον Αδάμ, αυτός αρνήθηκε να κατηγορήσει τον εαυτό του: «Εσύ μου έδωσες αυτή τη γυναίκα, και αυτή μου έδωσε να φάω αυτόν τον καρπό». Ας προσπαθήσουμε να μη κατηγορούμε τον Θεό.

Ο άνθρωπος που κατόρθωσε να υψωθεί πάνω από κάθε νόμο, έφθασε στην κατάσταση της θεώσεως, δηλαδή στη σωτηρία. Σημαντικότερο είναι να έχουμε συνείδηση και υπευθυνότητα για την κάθε κίνηση της καρδιάς και του νου μας, παρά να έχουμε κάποιον κανόνα.

Είναι δυσκολότερο να αναπτύσσουμε κάποια ικανότητα διακρίσεως, παρά να ορίζουμε στον εαυτό μας κανόνες.

Δεν μπορούμε να θεωθούμε με την άσκησή μας. Η θέωση ενεργείται με την ενοίκηση του Θεού μέσα μας και όχι με τις δικές μας ικανότητες.Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ-St. John The Baptist, the Orthodox Monastery, Essex, England-Монастырь св Иоа23_manastirea_sf_ioan_botezatorul_essex (1)

Ήχος γ΄.

Τον εν διαρκεί πένθει και δάκρυσιν αειρρύτοις χαράς αξιωθέντα της εν ουρανίαις σκηνώσεσι, Σωφρόνιον τον αοίδιμον, τιμήσωμεν, ως οδοδείκτην της ημών πορείας προς θέωσιν κράζοντες· Ο συντόνοις πόνοις εν κοινοβίοις και ερημίαις του Άθωνος ανελθών εκ του κατ’ εικόνα εις το καθ’ ομοίωσιν και Θεού εύκλειαν αξιωθείς θεάσασθαι οικείοις όμμασι, δείξον και ημίν ευχαίς σου την οδόν της εν Χριστώ ολοκληρώσεως.

Ωδή α΄. Ήχος α΄. Σου η τροπαιούχος δεξιά.

Ώφθης εν εσχάτοις τοις καιροίς
πατήρ πατέρων, Σωφρόνιε Όσιε,
γόνε της Ρωσίας σεπτέ και κρηπίς
της Εκκλησίας άσειστε,
σοίς στηρίξας πάσαν
Ορθοδοξίαν συγγράμμασι.

Φαίνεις οικουμένη τηλαυγώς
μαρμαρυγαίς σης σοφίας, Σωφρόνιε,
Αλβιώνος άμα τη νήσω αυγαίς
σεπτών κατορθωμάτων σου·
όθεν ανυμνούμεν
την αεισέβαστον μνήμην σου.


Prayer at Daybreak of Saint Sophrony of Essex, ‘If someone reads this prayer in the morning with contrition and attention, the whole day will be blessed.’

Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ-St. John The Baptist Monastery-Essex-England-Монастырь святого Иоанна Крестителя Эссекс-essex_12Saint Sophrony of Essex, spiritual child of St Silouan the Athonite, gave this prayer to his own spiritual children, to be said ‘on rising from sleep.’ ‘If someone reads this prayer in the morning with contrition and attention, the whole day will be blessed.’

Prayer at Daybreak of Saint Sophrony of Essex the Athonite 

O Eternal Lord and Creator of all things, in your inscrutable goodness you have called me into this life and have given me the grace of baptism and the seal of the gift of the Holy Spirit. You have instilled in me the desire to seek your face. Hear my prayer!

I have no life, no light, no joy, no strength, no wisdom without you, O God. Because of my unrighteousness, I dare not lift my eyes in your presence. But I obey you who said: Therefore I tell you, whatever you ask in prayer, believe that you have received it, and it will be yours. (Mark 11) Truly, truly I say to you, if you ask anything of the Father He will give it to you in my name. Until now you have asked nothing in my name. Ask, and you will receive, that your joy may be full. (John 16)

Therefore I now dare to approach you. Purify me from all stain of flesh and spirit. Teach me to pray rightly. Bless this day which you give to me, your unworthy servant.

By the power of your blessing enable me at all times to speak and to act with a pure spirit to your glory with faith, hope and love, humility, gentleness, peace, purity, simplicity, sobriety, courage and wisdom. Let me always be aware of your presence.

In your boundless goodness, O Lord God, show me your will and grant me to walk in your sight without sin.

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e14344924349O Lord, unto whom all hearts are open, you know what I need and what is necessary for me. You know my blindness and my ignorance. You know my infirmity and corruption. My pain and anguish are not hidden from you. Therefore I beg you: Hear my prayer and teach me by the power of your Holy Spirit the way in which I should walk. And when my perverted will leads me otherwise, O Lord, do not spare me, but force me back to your way.

Grant me, Lord, to hold fast to what is good by the power of your love. Preserve me from every word and act which corrupts the soul, and from every impulse that is unpleasing in your sight and harmful to the people around me. Teach me what I should say and how I should speak. If it be your holy will that I be quiet and make no answer, inspire me to be silent in a peaceful spirit that causes neither harm nor hurt to my fellow human beings.

Establish me in the path of your commandments, and until my last breath do not let me stray from the light of your ordinances. May your commandments be the sole law of my being in this life and for all eternity.

O Lord, I pray to you: Have mercy on me. Spare me in my affliction and misery and hide not the way of salvation from me.

In my foolishness, O God, I plead with you for many and great things. Yet I am ever mindful of my wickedness, my baseness, my vileness. Have pity on me! Cast me not away from your presence because of my foolish presumption. Increase rather in me the right presumption of your grace and grant that I, the worst of people, may love you with all my mind, all my heart, all my soul and all my strength, as you have commanded.

By your Holy Spirit, Lord, teach me good judgment and sound knowledge. Let me know the truth before I die. Maintain my life in this world until the end that I may offer worthy repentance. Do not take me away while my mind is still blind and bound by darkness. When you are pleased to end my life, give me warning that I may prepare my soul to come before you. Be with me, Lord, at that awesome hour and assure me by your grace of the joy of my salvation.

Cleanse me from secret faults. Purify me from hidden iniquities. Give me a good answer at your dread judgment seat.

Lord of great mercy and measureless love for all people: Hear my prayer! Amen. 

“O Holy and God-bearing St. Father Sophrony, pray to Christ our God that we too may receive the Heavenly Light of Christ’s Eternal Kingdom!”


Εμείς δεν είμαστε θαυματουργοί. Είμαστε απλοί και αμαρτωλοί άνθρωποι, αλλά ωστόσο προσευχηθήκαμε στον Θεό να δείξει το έλεος Του σε σας. -«Αλλά έζησα τον Θεό κατά της διάρκεια της προσευχής…». Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e1434ba1430fa5dΆγιος γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ

Το παν εξαρτάται από το επίπεδο στο οποίο κτίζουμε της ζωή μας.

Όλοι εσείς, αδελφοί μου, γνωρίζατε κάποιον κ. Ν. που έπασχε από προοδευτική παράλυση- ανίατη ασθένεια. Ήρθε εδώ και προσευχηθήκαμε γι’ αυτόν. Καθόταν σε αναπηρική καρέκλα. Μετά λοιπόν από την προσευχή, του είπα:
«Εμείς δεν είμαστε θαυματουργοί. Είμαστε απλοί και αμαρτωλοί άνθρωποι, αλλά ωστόσο προσευχηθήκαμε στον Θεό να δείξει το έλεος Του σε σας».

Και ξαφνικά, με φωτεινό από ευτυχία βλέμμα είπε:
«Αλλά έζησα τον Θεό κατά της διάρκεια της προσευχής και αυτό είναι για μένα σημαντικότερο από τη θεραπεία».

Με κατέπληξε το γεγονός, επειδή οι εξωτερικές συνθήκες ήταν πολύ ήσυχες. Τί ακριβώς έζησε ο άνθρωπος αυτός; Είχε ανώτατη μόρφωση και οικονομικώς ήταν αρκετά πλούσιος, ώστε να έχει ζήσει σε συνθήκες κοινωνικής ανέσεως. Όπως η μεγάλη πλειονότητα των μορφωμένων ανθρώπων, έτσι και αυτός ήταν αδιάφορος προς την πίστη και την Εκκλησία.

Η δε γυναίκα του ήταν μάλλον αρνητικά τοποθετημένη απέναντι στην Εκκλησία. Εκείνο που με συγκίνησε ήταν ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος, ούτε ο παραμικρός, που να τον ανάγκαζε να πει: «Μα έζησα τον Θεό»!

Αν σύμφωνα με την πίστη μας υπάρχει αιώνιος και προαιώνιος Νους που δημιούργησε τα πάντα, τότε με ποιόν τρόπο ο άνθρωπος θα γνωρίσει ότι Αυτός ο Δημιουργός των πάντων τον άγγιξε; Αν υπάρχει δυνατότητα για τον άνθρωπο να γνωρίσει την επαφή του αιωνίου αυτού Πνεύματος, σημαίνει ότι υπάρχει στον άνθρωπο όχι μόνο η ικανότητα για τη γνώση του υλικού κόσμου ή του κοσμικού είναι που μας περιβάλλει, αλλά και κάτι ακόμη μεγαλύτερο…

Και όταν η αίσθηση της παρουσίας του Θεού αρχίζει να προσεγγίζει όλο και συχνότερα τον άνθρωπο, αυτός αλλάζει σε όλες τις εκδηλώσεις του, στις εκτιμήσεις του για τα πάντα. Για παράδειγμα, ο κ. Ν που είπε «αλλά έζησα τον Θεό» ενώ ήταν καταδικασμένος να πεθάνει, και μετά την προσευχή αυτή, προχώρησε ήσυχα και με χαρά στον θάνατο και όλη η οικογένειά του άλλαξε τρόπο ζωής.
(αρχιμανδρίτου Σωφρονίου, Οικοδομώντας τον ναό του Θεού, τόμος Α, σελ. 370-371)

***

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e14344924349Μείνετε στην προσευχή, μείνετε στον αγώνα, να περάσετε τη μέρα σας χωρίς αμαρτία. Όλα τα υπόλοιπα θα δοθούν από τον Ίδιο τον Θεό.

Μια σωστή επίκληση αυτού του ονόματος γεμίζει ολόκληρη την ύπαρξη με την παρουσία του Θεού. Μεταφέρει το νου σ’ άλλα βασίλεια. Δίνει εξαιρετική δύναμη και ζωή. Αποτελεί ανεκτίμητο δώρο για μας από ψηλά, δωρεά υπερκόσμια…

Όταν επικαλούμαστε αυτό το όνομα, ο Θεός είναι παρών, όπως σ’ ένα δοχείο γεμάτο άρωμα η γλυκύτητα της οσμής. Με αυτή την οσμή γίνεται κατανοητή η παρουσία του Θεού στον κόσμο.

Όταν αρχίζει κανείς να προσεύχεται, η ίδια η προσευχή θα του λύνει τις απορίες του. Διαφορετικά, όσα και αν ακούσει περί προσευχής, δεν θα καταλάβει τίποτε. Οι αποκαλύψεις του Θεού στον άνθρωπο είναι στιγμιαίες και ενυπόστατες.

«Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού, ελέησον ημάς». Όταν λέμε την προσευχή αυτή, συνάπτουμε με τον Χριστό μια προσωπική σχέση, που ξεπερνά τη λογική. Η ζωή του Χριστού εισχωρεί σιγά-σιγά μέσα μας.

Ήχος α΄. Των ουρανίων ταγμάτων.

Τον απλανή ποδηγέτην πιστών προς θέωσιν και μύστην θεωρίας του φωτός του ακτίστου, Σωφρόνιον, του βίου του νηπτικού ζηλωτήν ευφημήσωμεν, ως εργαστήριον πάνσεπτον προσευχής και πηγήν χαρίτων άφθονον.

Εξαποστειλάριον. Γυναίκες ακουτίσθητε.

Ως βρύσις θείου Πνεύματος και ποταμός θεόβρυτος ρείθροις των σων συγγραμμάτων αρδεύεις προς ευκαρπίαν τους σε τιμώντας άϋλον, Σωφρόνιε θεόληπτε, θεολογίας πάγχρυσον στόμα και κάλαμε θείε της του Θεού παρουσίας


Even a whisper of the Divine is glory beyond compare to all the content of life lived apart from God. St. Elder Sophrony of Essex

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e1434ba1430fa5dSt. Elder Sophrony (Sakharov) of Essex

Reposed in the Lord on July 11, 1993

Sometimes prayer seems to flag and we cry, ‘Make haste unto me, O God’ (Ps. 70.5). But if we do not let go of the hem of His garment, help will come. It is vital to dwell in prayer in order to counteract the persistently destructive influence of the outside world.
Prayer cannot fail to revive in us the divine breath which God breathed into Adam’s nostrils and by virtue of which Adam ‘became a living soul’ (Gen. 2.7). Then our regenerated spirit will marvel at the sublime mystery of being, and our hearts echo the Psalmist’s praise of the wonderful works of the Lord. We shall apprehend the meaning of Christ’s words, ‘I am come that (men) might have life and that they might have it more abundantly’ (John 10.10).

When the Gospels and Epistles become real for us we see how naïve were our past notions of God and life in Him, so far does Reality surpass man’s imagining. ‘Eye hath not seen, nor ear heard, neither have entered into the heart of man, the things which God hath prepared for them that love him’ (1 Cor. 2.9). Even a whisper of the Divine is glory beyond compare to all the content of life lived apart from God.

Prayer to this God of love and humility rises from the depths of our being. When our heart is filled with love for God we are wholly aware of our closeness to Him– although we know full well that we are but dust (cf. Gen. 3.19)…Through prayer we enter into Divine life; and God praying in us is uncreated life permeating us.

O Holy Spirit, Eternal King
and Giver of life incorruptible:
Look down in Thine infinite mercy
on the infirmities of our nature.
Illumine and hallow us.
Let the light of Thy knowledge
shine forth in our darkened hearts.
And in the earthen vessels of our nature
manifest Thine invincible strength.
Archimandrite Sophrony Sakharov (2001) (2nd ed.) His Life is Mine. Chapter 8: The Struggle in Prayer. New York: St Vladimir’s Seminary Press

***

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_θεολογια01122--screenA man who is truly humble is not troubled when he is wronged and he says nothing to justify himself against the injustice, but he accepts slander as truth; he does not attempt to persuade men that he is calumniated… St. Isaac the Syrian, from The Ascetical Homilies.

Let us humble ourselves, brethren, because a proud man cannot be saved. Let us weep for our sins here, so we can rejoice forever in the next life, for after we leave this world everyone will forget us. Let us not hope in men, but only in God…St. Paisius

Without humility all virtues is zero. In humility are all virtues. Elder Ignatius Kapnisis of Evia

“God resisteth the proud, but giveth grace unto the humble.” When emptied of us throughout our egoism, the whole God enters our. Elder Ignatius Kapnisis of Evia

“The humbler our opinion of ourselves, the more swiftly our prayer rises to God. So soon as we lose humility, each and every ascetic effort is nullified. If pride is active in us, or fault-finding, or unfriendliness, the Lord stands remote from us.” Archimandrite Sophrony (His Life is Mine: Part 2, Chapter 3; SVS Press pg. 123):

No one on this earth can avoid affliction; and although the afflictions which the Lord sends are not great men imagine them beyond their strength and are crushed by them. This is because they will not humble their souls and commit themselves to the will of God. But the Lord Himself guides with His grace those who are given over to God’s will, and they bear all things with fortitude for the sake of God Whom they have so loved and with Whom they are glorified for ever. It is impossible to escape tribulation in this world but the man who is giver over to the will of God bears tribulation easily, seeing it but putting his trust in the Lord, and so his tribulations pass.” St.Sophrony of Essex

At the Aposticha, these stichera: In Tone I:
Spec. Mel.: Of the heavenly orders.

Thy festival, O God-bearer, * hath arrived brighter than the sun; * illuminating those who in faith have recourse unto thee, * filling them with the sweet fragrance of immortality * and radiating healing unto their souls, O holy Father, * fervent intercessor for our souls.

Through the struggles of abstinence * thou didst obtain victory over the sensual passions of the body, * and here on earth exhibiting a zeal like that of the bodiless ones in heaven, * thou didst subdue the desires of the flesh * making them serve the needs of the spirit, * O wonder-worker, Sophrony; * wherefore now, as a dweller in the heavenly habitations, * do thou ever intercede on behalf of our souls.


Η συνάντηση του αγίου Σωφρονίου του Έσσεξ με τον Γέροντά του άγιο Σιλουανό

Σιλουανός ο Αγιορείτης_st.Silouan the Athonite_прп. Силуан Афонский-10Η συνάντηση του αγίου Σωφρονίου του Έσσεξ με τον Γέροντα του άγιο Σιλουανό (†1938). 

Ερώτηση: Θέλετε να μας μιλήσετε λίγο για τις σχέσεις σας με τον άγιο Σιλουανό; Πότε και πως άρχισαν;

π. Σωφρόνιος: Είχα συστηματικές επαφές μαζί του για περίπου οκτώ χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, το 1938. Πριν, έτρεφα πάντοτε σεβασμό γι’ αυτόν, αλλά δεν τον πλησίαζα” η πρώτη αληθινή συνάντηση έγινε το Πάσχα του 1931. Την δεύτερη μέρα του Πάσχα είχα δεχθεί στο μικρό μου κελλί στην Μονή τον μοναχό Βλαδίμηρο, έναν μορφωμένο άνθρωπο, μηχανολόγο, που ζούσε στην έρημο. Η συζήτησή μας ήταν εντελώς εύθυμη και να τι μου είπε: «Πάτερ Σωφρόνιε, πείτε μου πως μπορεί κάποιος να σωθεί»; Εκείνη την στιγμή είχα φέρει το ζεστό νερό μέσα στο κελλί μου και του πρόσφερνα τσάϊ σαν να περιποιόμουν έναν πρέσβυ, και του είπα: «Κρατηθείτε στο χείλος της απελπισίας και όταν αυτό σας ξεπερνάει, όταν δεν υπάρχουν πλέον δυνάμεις, αποτραβηχθείτε και πιείτε ένα φλυτζάνι τσάι». Το είχα πει αυτό χωρίς να το καταλάβω πραγματικά. Αλλά αυτός φεύγοντας από μένα πήγε να επισκεφθεί τον Γέροντα Σιλουανό. Δεν ξέρω τι είπαν. Την άλλη μέρα, την Τρίτη του Πάσχα, συνέβη ένα περιστατικό που ήταν η αρχή της σχέσης μου με τον Γέροντα. Κατέβαινα από το μεγάλο κτίριο προς την αυλή της Μονής όταν ο Γέροντας έμπαινε από την πόρτα. Πάντοτε είχα ένα αίσθημα ευλαβείας γι’ αυτόν, και από βαθύ σεβασμό προς αυτόν, του έκανα χώρο να περάσει, αλλά εκείνος ήρθε απ’ ευθείας να με συναντήσει και μου λέει:

«Μήπως ο π. Βλαδίμηρος ήρθε σε σας χθες»;
«Μήπως έσφαλλα σε κάτι»;
«Όχι, αλλά δεν είναι αυτό το επίπεδό του. Ελάτε θα μιλήσουμε γι’ αυτό».
Γιατί είπα αυτό στον π. Βλαδίμηρο; Ζούσα στην μονή, βυθισμένος στην απόγνωση για τον κόσμο, μετά τον πόλεμο… Είχα φύγει από την Γαλλία (το 1925) με το αίσθημα ότι όλη η Γαλλία ήταν βουτηγμένη σε μια βαθιά απελπισία. Τι ήταν αυτή η βαθιά απελπισία; Οι άνθρωποι δεν μπορούν πλέον να πιστέψουν στην Ανάσταση. Επομένως αμφιβάλλουν για τους ίδιους τους εαυτούς τους, για την επιβίωσή τους, γι’ αυτόν τον ανώφελο αγώνα. Και εμένα με βασάνιζε αυτό. Είχα παρατήσει την τέχνη για να γίνω μοναχός στο Άγιον Όρος, αλλά βίωνα αυτήν την μορφή απογνώσεως. Είχα πει αυτόν τον λόγο στον π. Βλαδίμηρο, διότι μόλις αυτή η απελπισία υποχωρούσε μέσα μου, η προσευχή μου έχανε την έντασή της. Μόλις γαλήνευα, δεν βίωνα πλέον αυτή την γαλήνη σαν μία ευτυχισμένη ζωή, αλλά σαν τον θάνατο. Μόλις αυτή η απελπισία ατονούσε μέσα μου έχανα την αίσθηση της υπάρξεως του αιωνίου Είναι. Δεν μπορούσα να βγω από αυτό το παράδοξο. Γι’ αυτόν τον λόγο είχα πει στον π. Βλαδίμηρο: «Κρατηθείτε στο χείλος της απελπισίας». Ήταν ο τρόπος μου να το εκφράσω, αλλά δεν καταλάβαινα το νόημα. Και ο Γέροντας μου το εξήγησε με την ελπίδα ότι κάτι θα καταλάβαινα. Βρήκε μια κάποια αναλογία -όχι ομοιότητα, αλλά αναλογία – με το «Κράτει τον νουν σου εις τον Άδην και μη απελπίζου». Μετά από αυτό τον επισκεπτόμουν αρκετά συχνά και, ανάλογα με το πόσο μας επέτρεπαν τα διακονήματά μας, οι συζητήσεις μας μερικές φορές ήταν παρατεταμένες. Καθώς δεν ήμουν συγγραφέας και για να μην γράφω ιστορίες, δεν κατέγραψα παρά μόνο όσα θυμάμαι με βεβαιότητα.

Ερώτηση: Μπορεί αυτός ο λόγος «Κράτει τον νουν σου εις τον Άδην και μη απελπίζου» να εφαρμοσθεί απ’ όλον τον κόσμο;

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e14344924349π. Σωφρόνιος: Αυτοί που δεν έχουν εμπειρία ασκητικής ζωής πολύ μακράς! πολύ μακράς! που δεν έχουν ζήσει βαθιά μέσα στον άδη πολλές φορές, δεν μπορούν να βάλουν σε πρακτική αυτήν την φόρμουλα «Κράτει τον νουν σου εις τον Άδην», γιατί δεν το έχουν βιώσει αυτό! Ο άδης του Σιλουανού ήταν απείρως πιο βαθύς από αυτόν που μπορούμε κάπως να φαντασθούμε στην δική μας εποχή! Όταν έγραψε ότι «η αιώνια απώλειά του ήταν μία πραγματικότητα», είχε ζήσει μία ώρα της ζωής του στα εσώτερα του άδη. Και μετά ανταμείφθηκε με την εμπειρία της οράσεως του Χριστού. Τότε άρχισε να προσεύχεται για όλον τον κόσμο όπως για τον ίδιο του τον εαυτό... Αλλά δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε έτσι το παράδειγμά του, να το μιμηθεί ο κάθενας από μας, εκτός ασκήσεως… Ο ασκητικός κόσμος δεν γνωρίζει ανώτερη αρχή από αυτήν που δόθηκε στον Σιλουανό από τον Χριστό. Φτάνοντας σ’ αυτό το σημείο αγγίζουμε στα δύο άκρα: την Βασιλεία και τον άδη. Αλλά ο άδης παύει να έχει κυριαρχία πάνω στον άνθρωπο, να έχει εξουσία πάνω του. Ο Θεός είναι πανταχού παρών, χωρίς να διαιρείται. Εντούτοις αυτό δεν είναι εφικτό από τους ανθρώπους που δεν έχουν εμπειρία των βασάνων του άδου. Μπορούν να φθάσουν σε μια ανάλογη κατάσταση, αλλά όχι σε εντελώς όμοια.

Ερώτηση: Τι σημαίνει αυτός ο λόγος: «Το να προσεύχεσαι για όλον το κόσμο είναι να χύνεις το αίμα σου»;

π. Σωφρόνιος: Είναι η καρδιά που υποφέρει, δεν είναι στα λόγια. Το μυστικό είναι εκεί: Όπου είναι η καρδιά, εκεί είναι η χαρά και το φως” έπειτα, ο νους ενώνεται με την καρδιά, αλλά η καρδιά είναι γεμάτη από πόνο, σαν να βγαίνει το αίμα από την καρδιά. Να αυτό που έχω καταλάβει: όταν προσευχόμαστε με αυτόν τον τρόπο για ολόκληρη την ανθρωπότητα, αυτό είναι σημείο ότι έχει δοθεί σε ένα ανθρώπινο πρόσωπο, σε μια υπόσταση, η χάρις να βιώσει το εξής: Μπορεί να φέρει εντός του και τον Θεό και ολόκληρη την ανθρωπότητα. Και ο Θεός και ολόκληρη η ανθρωπότητα είναι το περιεχόμενο της ζωής αυτού του προσώπου. Το να ζεις χριστιανικά είναι να πλατύνεις το περιεχόμενο της ζωής σου με έναν τρόπο πρωτοφανή!… 

Ήμουν επίσης απορροφημένος με αυτό το πρόβλημα: Πως εμείς, τόσο στενοί και περιορισμένοι, μπορούμε να κατανοήσουμε σωστά ότι είμαστε η εικόνα του παντοδύναμου Θεού, του Θεού που περιέχει τα πάντα και υπερβαίνει τα πάντα. Εδώ ο Γέροντας Σιλουανός έγινε η σωτηρία μου. Μου έλεγε ότι αν προσπαθούμε ειλικρινά να φυλάξουμε τις εντολές του Χριστού, η ψυχή θα γεμίσει με την χάρη του Αγίου Πνεύματος και τότε με μια βαθιά αγάπη, γεμάτη συμπόνια, προσευχόμαστε για όλον τον κόσμο όπως για τον ίδιο μας τον εαυτό, και επιθυμούμε πολύ δυνατά την ευημερία του κάθε ανθρώπου περισσότερο από την δική μας. Μας υπέδειξε ότι η προσευχή του Χριστού στον κήπο της Γεσθημανή περιέβαλε το σύνολο του ανθρωπίνου γένους, από τον Αδάμ μέχρι το τελευταίο παιδί που θα γεννηθεί από γυναίκα.

….Ο άγιος Σιλουανός ήταν ένας άνθρωπος που είχε μόνον ένα όραμα, εμπνευσμένο από την φανέρωση του Θεού που είχε φωτίσει ολόκληρο το είναι του, χωρίς εκείνος να το ζητήσει. Όταν ο Κύριος του είχε εμφανισθεί, είχε νιώσει ότι ο Θεός ήταν άπειρη αγάπη, οικουμενική αγάπη. Το Άγιο Πνεύμα του είχε αποκαλύψει την Θεότητα του Χριστού. Το Άγιο Πνεύμα του είχε διδάξει την ταπείνωση και μια αγάπη τέτοιας χωρητικότητος που αγκάλιαζε κάθε δημιούργημα. Νύκτα και ημέρα αναζητούσε να βιώσει πάλι αυτήν την εμπειρία της θείας αιωνιότητας… 

Απόσπασμα από μια συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στο Γαλλικό περιοδικό «PAIX», Νο. 54-55, Απρίλιος-Σεπτέμβριος 1988. Μετάφραση από τα γαλλικά από την Κατερίνα ΒελώνηΣωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e1434ba1430fa5dάγιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης του Έσσεξ

«Υπάρχει ένα ανέκδοτο που λέγει ότι στην Κόλαση βρέθηκε ένας ληστής και ένας συγγραφεύς. Κάτω και από τους δύο υπήρχε φωτιά. Κάποτε η φωτιά που έκαιγε κάτω από τον ληστή έσβησε, ενώ στον συγγραφέα αυξανόταν. Ο συγγραφεύς ρώτησε: “Γιατί συμβαίνει αυτό; Αυτό είναι αδικία”. Και του είπαν: ”Αυτό συμβαίνει γιατί συνεχίζεται στον κόσμο το κακό που έκανες με τα βιβλία που έγραψες, ενώ του ληστή δεν συνεχίζεται”».

Όποιος έμαθε από τον ίδιο του τον εαυτό του σε ποιο βάθος και σε ποια ένταση μπορούν να φτάσουν οι οδύνες του ανθρωπίνου πνεύματος, όταν αποχωριστή από το φως της αληθινής υπάρξεως, κι όποιος κοντά σ’ αυτό έμαθε και το μεγαλείο του ανθρώπου, όταν βρίσκεται κοντά στο Θεό. Μόνο αυτός γνωρίζει πως κάθε ανθρώπινη ύπαρξη έχει αιώνια αξία, μεγαλύτερη απ’ όλο τον υπόλοιπο κόσμο….».

Μαθαίνοντας να ζούμε με ένα πρόσωπο, μαθαίνουμε να ζούμε με εκατομμύρια προσώπων που του μοιάζουν. Έτσι, προοδευτικά, εισχωρούμε σε βαθύ πόνο για όλη την ανθρωπότητα.

Κάθε τι που υπάρχει, υπάρχει γιατί ο Θεός το σκέπτεται. Ο Θεός σκέπτεται τον κόσμο και ο κόσμος υπάρχει.

Η πνευματικὴ ελευθερία είναι η ύψιστη χάρη. Χωρίς αυτή δεν υπάρχει σωτηρία.

Ο Θεός θα βρίσκει πάντοτε τρόπους να σας αποκαλύπτει την αλήθεια.

«Γνωρίζουν» τον Χριστόν μόνον εκείνοι των οποίων η εσωτερική ζωή είναι ομοία προς την επίγειον Αυτού ζωήν. Κατά τους λόγους του Αποστόλου οφείλομεν να έχωμεν τα αυτά αισθήματα, το αυτό φρόνημα, άτινα βλέπομεν και εν Χριστώ Ιησού, Όστις, Θεός υπάρχων κατ’ ουσίαν, εκένωσεν Εαυτόν προσλαβών την δουλικήν ημών μορφήν, και «εταπείνωσεν Εαυτόν … μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού» (Φιλ. β’ 5-8). Ούτος είναι ο «λίθος» ο αποδοκιμασθείς υπό των αρχόντων του κόσμου τούτου, αλλά κείμενος εν τω πραγματικώ είναι εις θεμέλιον παντός υπαρκτού.
Όταν το υπ’ Αυτού ριφθέν επί της Γης Πυρ εγγίση την καρδίαν του ανθρώπου, τότε μόνον ευρίσκει ούτος την δύναμιν να ακολουθήση Αυτόν εις την Γεθσημανή και τον Γολγοθάν. Να ακολουθήση βεβαίως Αυτόν πνεύματι, εν βαθεία οδύνη της συνόλου υπάρξεως αυτού. Τοιούτου είδους γνώσις του Κυρίου, του «κατελθόντος εκ των ουρανών» εις την Γην, έτι δε και εις τον άδην, οδηγεί εις την εν μέρει πρόγευσιν της αναστάσεως».

Απολυτίκιον Οσίου Σωφρονίου του Έσσεξ. Ήχος πλ. α΄. Τον συνάναρχον Λόγον.
Ποίημα Χ.Μ.Μπουσια

Τον αρτίως αρθέντα εις ύψος νήψεως, πνευματικής θεωρίας και αενάου ευχής δυσαντίβλεπτον τιμήσωμεν, Σωφρόνιον, ώσπερ θεόπνευστον αυλόν σωστικών μελωδιών και θείαν γραφίδα όντως πνευματοκίνητον πόθω αυτού πρεσβείας εξαιτούμενοι.

Απολυτίκιον Αγίου Σιλουάνου του Αθωνίτη Ήχος γ’. Θείας πίστεως. Ποίημα Παύλου Ιερομόναχου

Κήρυξ δέδοσαι, τη οικουμένη, συ γλυκύτατος, εν θεολόγοις, της του Χριστού αγάπης τρισόλβιε· τον Ταπεινόν γαρ και Πράον εώρακας, και την Εκείνου καρδίαν κατέμαθες. Όθεν άπαντες, Σιλουανέ ελλαμπόμενοι, τοις θεογλώσσοις ρήμασι, δοξάζομεν το Πνεύμα το δοξάσαν σε.


Even in spiritual drought God sends us consolation, as He knows our weaknesses. St. Elder Sophrony of Essex

Σωφρόνιος του Έσσεξ_Elder Sophrony of Essex_მამა სოფრონი_ Старец Софроний (Сахаров) Эссекс_e1434ba1430fa5dSt. Elder Sophrony of Essex , disciple of St. Silouan the Athonite

“We do not think about how to change the world with our own powers. We strive to receive strength from God in order to act at all times with love.”

When the grace of God comes to us, then we already here live in the dimension of eternity.”

What do the words “Keep your mind in hell, and despair not” mean? They mean nothing to us, but Staretz Silouan understood them as a great consolation, because he was going through the period of Godfor-sakenness. That is why he said: “I received the weapon of my salvation.” It was like a triumph. Hell means the withdrawal of God’s grace. This is God’s chastening. For Staretz Silouan the way out was “Do not despair.”

Man is a microcosm. He repents, he becomes holy, he receives the whole world, and thus a small creation takes place.

Even in spiritual drought God sends us consolation, as He knows our weaknesses. It would be to our advantage to live our whole life in spiritual dryness but to struggle. In other words, if we could reach Christ through being utterly abandoned by God, through emptying ourselves completely, as happened with Christ on the Cross. Then man would also have great glory. We shall have glory depending on how much we empty ourselves and how much pain we endure.

Nothing, either spiritual or material, belongs to us but to God. It becomes ours when we offer it to God. Through the prayer that we say before the meal, we offer up the material good things to God, and then they become ours, because God gives them back to us so that we can live.

Freedom is not political independence, but that the evil one has no authority over us.

Not all the saints received the same grace from God, but all filled the vessel that they offered to God.

One interpretation of the Apostle Paul’s words, “Let the word of Christ dwell in you richly” (Col. 3:16), is as follows: When we hear or read a word of God, we feel it by grace to be food for our heart. This is spiritual, not intellectual, remembrance of God.

Through the prayers of Fr. Sophrony of Essex, of all the ascetic Fathers and all the saints, O Lord of compassion and hope, have mercy on us and save us!

Apolytikion of St. Sophrony of Essex in the Fourth Tone

With the rivers of your tears, you have made the barren desert fertile. Through sighs of sorrow from deep within you, your labors have borne fruit a hundred-fold. By your miracles you have become a light, shining upon the world. O Sophrony, our Holy Father, pray to Christ our God, to save our souls.


Ο Κύριος ήλθε και λέγει: ”Φέρτε μου το σκεύος της ερήμου”. Aββάς Σισώης ο Μέγας

Σισώης ο Μέγας_Saint Sisoes the Great_Авва Сисой Великий_hermit-sisoes-alexanderhermit-sisoes-alexander-varlaam23`44324

Όσιος Aββάς Σισώης ο Μέγας
Εύρεσις των τιμίων λειψάνων της Αγίας Ιουλιανής της Παρθένου, αναπαυομένης εν τη Λαύρα του εν Κιέβω Σπηλαίου.

Εορτάζει στις 6 Ιουλίου

Ένας αδελφός ρώτησε τον αββά Σισώη, λέγοντας: «Αν πεζοπορούμε και πλανηθεί ο οδηγός, είναι ανάγκη να του το πούμε;». Του λέγει ο γέρων: «Όχι». Λέγει ο αδελφός: «Αλλά θα τον αφήσουμε να μας ξεστρατίσει;». Του λέγει ο γέρων: «Τι λοιπόν; Έχεις σκοπό να πάρεις ραβδί και να τον δείρεις; Εγώ έχω υπ’ όψιν μου αδελφούς οπού πεζοπορούσαν και ο οδηγός τους έχασε τον δρόμο τη νύχτα. Ήταν δε δώδεκα και όλοι ήξεραν ότι έχασαν τον δρόμο. Και αγωνίσθηκε ο καθένας τους να μη το πη. Σαν ξημέρωσε δε, κατάλαβε ο οδηγός τους ότι έχασαν τον δρόμο και τους λέγει: «Συγχωρήστε με, έχασα τον δρόμο”. Και όλοι είπαν: «Κι εμείς το γνωρίζαμε, αλλά σιωπήσαμε”. Εκείνος δε, ακούοντας θαύμασε λέγοντας ότι έως θάνατου εγκρατεύονται οι αδελφοί για να μη μιλούν. Και δόξασε τον Θεό. Και δε μάκρος του δρόμου, όπου ξεστράτισαν, ήταν δώδεκα μίλια».

Ρώτησε κάποιος από τους πατέρες τον αββά Σισώη: «Αν, είμαι στην έρημο, και έλθει ένας βάρβαρος θέλοντας να με σκοτώσει, και τον καταλάβω, να τον σκοτώσω;». Και είπε ο γέρων: «Όχι, αλλά ας τον παραδώσεις στον Θεό. Όποιος πειρασμός κι αν έλθει στον άνθρωπο, ας λέγει ότι εξ αιτίας των αμαρτιών μου συνέβη αυτό. Αν δε κάτι το καλό , ότι είναι οικονομία Θεού”».

Ήλθαν κάποτε Αρειανοί στον αββά Σισώη, στο όρος του αββά Αντωνίου και άρχισαν να κατηγορούν τους ορθοδόξους. Ο γέροντας δεν έδωσε καμιά απάντηση σ’ αυτούς, αλλά φώναξε τον μαθητή του και του είπε: «Αβραάμ, φέρε μου το βιβλίο του αγίου Αθανασίου και διάβασέ το». Και ενώ αυτοί σιωπούσαν, αποκαλύφθηκε η αίρεσή τους. Και τους άφησε να φύγουν με ειρήνη.

Συμβουλευθηκε ο αββάς Άμμων της Ραϊθω τον αββά Σισώη: «Όταν διαβάζω κάτι στη Γραφή, ο λογισμός μου με σπρώχνει να φιλοτεχνήσω σχετικό λόγο, για να τον έχω αν με ρωτήσει κάποιος». Του λέει ο γέρων: «Δεν χρειάζεται. Καλύτερα είναι από την καθαρότητα του νου να αποκτήσεις και την αμεριμνησία και τον λόγο».

Είπε δε ο αββάς Σισώης στον αββά Αδέλφιο, επίσκοπο Νειλουπόλεως:
Εάν ο Θεός δεν δοξάσει άνθρωπο, η δόξα των ανθρώπων δεν είναι τίποτε.

Σισώης ο Μέγας_Saint Sisoes the Great_Авва Сисой Великий_ΣΙΣΩΗΣ 3265765756Πειράσθηκε κάποτε ο Αβραάμ, ο μαθητής του αββά Σισώη, από δαίμονα και είδε ο γέρων ότι έπεσε και αφού σηκώθηκε, σήκωσε τα χέρια στον ουρανό λέγοντας:
– Θεέ, θέλεις δεν θέλεις, δεν θα σε αφήσω, εάν δεν τον θεραπεύσεις.
Και αμέσως θεραπεύτηκε.

Ήλθαν κάποτε Σαρακηνοί και λήστεψαν τον γέροντα και τον αδελφό του. Όταν αυτοί βγήκαν στην έρημο για να βρουν κάτι φαγώσιμο, ο γέροντας βρήκε κοπριές από καμήλες. Τις άνοιξε και μέσα βρήκε σπυριά από κριθάρι. Έτρωγε αυτός ένα σπυρί και το άλλο έβαζε στο χέρι του. Όταν ήλθε ο αδελφός του, τον βρήκε να τρώει και του λέει: «Αυτή είναι η αγάπη; Βρήκες κάτι φαγώσιμο και τρως μόνος και δεν με φώναξες;». Του λέει ο αββάς Σισώης: «Δεν σε αδίκησα, αδελφέ, να, το μερίδιό σου το φύλαξα στο χέρι μου».

Πολλές φορές έλεγε ο μαθητής του αββά Σισώη: «Αββά, σήκω να φάμε». Εκείνος ρωτούσε: «Δεν φάγαμε, παιδί μου;» Κι αυτός: «Όχι, πάτερ». Και ο γέροντας έλεγε: «Αν δεν φάγαμε φέρε να φάμε».

Είπε ο Σισώης: «Όταν ένας άνθρωπος σε φροντίζει, δεν πρέπει εσύ να τον διατάζεις».

Έλεγαν ότι ο αββάς Σισώης όταν κάθονταν μέσα στο κελί του, έκλεινε πάντα την πόρτα.

Έλεγαν για τον αββά Σισώη τον Θηβαίο, πως, μόλις απέλυε η εκκλησία, έφευγε στο κελλί. Και έλεγαν· δαιμόνιο έχει. Αυτός όμως το έργο του Θεού έκανε.

Αν ρωτούσε κάποιος τον αββά Σισώη για τον αββά Παμβώ, έλεγε: «Ο Παμβώ ήταν μεγάλος, μεγάλος στα έργα του».

Πήγε κάποτε ο αββάς Αβραάμ, ο μαθητής του αββά Σισώη, σε κάποιο διακόνημα, Και επί μέρες δεν ήθελε να διακονηθεί από άλλον, αλλά έλεγε: «Μπορώ να αφήσω άλλον άνθρωπο να με συντροφεύει εκτός του αδελφού μου;». Και δεν δέχθηκε, αλλά υπέμεινε την ταλαιπωρία ώσπου ήλθε ο μαθητής του .

Έλεγαν για τον αββά Σισώη, ότι αρρώστησε. Και εκεί όπου κάθονταν γέροντες γυρω του, μίλησε σε κάποιους. Και του λέγουν: «Τι βλέπεις, αββά;». Και τους απαντά: «Βλέπω κάποιους οπού ήλθαν σ’ εμένα και τους παρακαλώ να με αφήσουν λίγο να μετανοήσω». Του λέει ένας από τους γέροντες: «Κι αν σ’ αφήσουν, μπορείς τώρα πλέον να κάμεις κάτι για μετάνοια;». Του λέγει ο γέρων: «Αν και δεν μπορώ να κάμω, στενάζω όμως λίγο για την ψυχή μου κι αυτό μου αρκεί».

 Έλεγαν για τον αββά Σισώη, ότι όταν έμελλε να τελευτησει και κάθονταν οι πατέρες γύρω του, έλαμψε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο. Και τους λέγει: «Να, ο αββάς Αντώνιος ήλθε ”. Και μετά από λίγο, λέγει: «Να, η χορεία των Προφητών ήλθε ”. Και πάλι το πρόσωπό του έλαμψε ακόμη πιο πολύ και είπε: «Να, η χορεία των Αποστόλων ήλθε ”. Και πάλι έλαμψε το πρόσωπό του πιο πολύ. Και ιδού, ήταν σαν να μιλούσε με κάποιους. Και τον ρώτησαν οι γέροντες, λέγοντας: «Με ποιον μιλάς, πάτερ;». Και αυτός είπε: «Να, οι Άγγελοι ήλθαν να με πάρουν και τους παρακαλώ να με αφήσουν, για να μετανοήσω λίγο ακόμη ”. Και του λένε οι γέροντες: «Δεν έχεις ανάγκη να μετανοήσεις, πάτερ”. Και τους είπε ο γέρων: «Σας βεβαιώνω, ότι δεν ξέρω αν έχω κάμει αρχή”. Και πληροφορηθηκαν όλοι ότι είναι τέλειος. Και πάλι, ξαφνικά, έγινε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο. Και όλοι φοβήθηκαν. Και τους λέει: «Βλέπετε, ο Κύριος ήλθε και λέγει: «Φέρτε μου το σκεύος της ερήμου”. Και ευθύς παρέδωσε το πνεύμα. Και έγινε σαν αστραπή. Και γέμισε όλο το κελί από ευωδία.

Ω ταλαιπωρία! Έναν άνθρωπο ζητώ να μιλήσω και δεν βρίσκω! Aββάς Σισώης ο Μέγας
https://iconandlight.wordpress.com/2019/07/05/29517/

Απολυτίκιον οσίου Aββά Σισώη
Ήχος α’. Του λίθου σφαγισθέντος.

Της ερήμου πολίτης και εν σώματι άγγελος, και θαυματουργός ανεδείχθης, θεοφόρε Πατήρ ημών Σισώη· νηστεία αγρυπνία προσευχή, ουράνια χαρίσματα λαβών, θεραπεύεις τους νοσούντας, και τας ψυχάς των πίστει προστρεχόντων σοι. Δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σου πάσιν ιάματα.

Έτερον Απολυτίκιον. Ήχος πλάγιος α’. Τον συνάναρχον Λόγον.

Εκ παιδός γεωργήσας ζωήν την κρείττονα, των κατ’ αυτής ενεπλήσθης θεουργικών αγαθών, των Αγγέλων μιμητά Σισώη Όσιε· όθεν ως ήλιος λαμπρός, απαυγάζεις τηλαυγώς, εν ώρα της σης εξόδου, δηλοποιών την σην δόξαν, και καταλάμπων τας ψυχάς ημών.

Ήχος δ´. Έδωκας σημείωσιν.

Φαιδρά εξανέτειλε, καθάπερ ήλιος Όσιε, η πανέορτος μνήμη σου, ακτίσιν αστράπτουσα, των σων εναρέτων, πράξεων παμμάκαρ, και καταυγάζουσα πιστών, τας διανοίας φέγγει θαυμάτων σου. Αυτήν ούν εορτάζοντες, περιχαρώς σε γεραίρομεν, και πιστώς μακαρίζομεν, μοναζόντων το καύχημα.

Θαύμα υπέρ έννοιαν, εν τη κοιμήσει σου γέγονεν, οσιόφρον θεσπέσιε, ηνίκα ο θίασος, των Αγίων Πάτερ, επέστη αθρόον· ως περ γαρ ήλιος σοφέ, το πρόσωπόν σου εξανατέταλκε, δηλούν την αστραπόμορφον, της σης ψυχής καθαρότητα, και πιστούμενον άπαντας, οίου τέλους τετύχηκας

Ήχος πλ. α´. Χαίροις ασκητικών

Χαίροις, ο την πτωχείαν Χριστού, επιποθήσας ευσεβώς εκ νεότητος, και κόσμου λιπών ηδέα, εν τη ερήμω μακράν, ζήλον του Προδρόμου μιμησάμενος· Σισώη πανεύφημε, αρετών απερίτρεπτε, στύλε απάντων, των τιμώντων σε μέμνησο, ταίς πρεσβείαις σου, προς τον εύσπλαγχνον Κύριον· έσοπτρον ταπεινώσεως, αγάπης υπόδειγμα, των μοναστών υφηγήτορ, από κινδύνων απάλλαξον, ημάς και παντοίων, συμφορών δεινών και βλάβης, του πολεμήτορος.

. Ήχος πλ. δ´. Ὦ του παραδόξου θαύματος!

Ω του παραδόξου θαύματος! Πάτερ Σισώη εστώς, προ του τάφου του άνακτος, Αλεξάνδρου έλεγες, τα οστέα ορώμενος· που σου η δόξα, νεότης, δύναμις, πλούτος, ανδρεία, τιμή, βασίλεια; Πάντα παρέρχονται, ώσπερ όναρ τάχιστα, εωθινόν, και προσμένει άπαντας, φρικτός ο θάνατος.

Δόξα. Ήχος δ´.

Της μυστικής ζωής την θεοτύπωτον στήλην, το έμπνουν παράδειγμα της εγκρατείας και τίμιον μονοτρόπων γέρας, Σισώην τον ένδοξον, ευλαβώς ευφημήσωμεν· ούτος γαρ καλώς την μοναδικήν τρίβον ανύσας εν ερήμω, και προς ουράνιον ύψος ως στρουθίον πετασθείς, εκτενώς πρεσβεύει τω Κυρίω υπέρ των ψυχών ημών.

Και νυν. Θεοτοκίον.

Εκ παντοίων κινδύνων τους δούλους Σου φύλαττε, Ευλογημένη Θεοτόκε, ίνα Σε δοξάζωμεν, την ελπίδα των ψυχών ημών.


‘Look, the Lord is coming and he’s saying, “Bring me the vessel from the desert.” Abba Sisoes the Great

Σισώης ο Μέγας_Saint Sisoes the Great_Авва Сисой Великий_hermit-sisoes-alexanderhermit-sisoes-alexander-varlaam23`44324Saint Abba Sisoes the Great

Commemorated on July 6

 Abba Sisoes expressed himself freely one day, saying, ‘Have confidence: for thirty years I have not prayed to God about my faults, but I have made this prayer to him: “Lord Jesus, save me from my tongue,” and until now every day, I fall because of it, and commit sin.’

Abba Ammoun of Rhaithou asked Abba Sisoes, ‘When I read the Scriptures, my mind is wholly concentrated on the words so that I may have something to say if I am asked.’ The old man said to him, ‘That is not necessary; it is better to enrich yourself through purity of spirit and to be without anxiety and then to speak.’ 

Abba Sisoes said to Abba Adelphius, bishop of Nilopolis, ‘If God does not glorify a man, the glory of men is without value.’

One of the Fathers asked Abba Sisoes, ‘If I am sitting in the desert and a barbarian comes to kill me and if I am stronger than he, shall I kill him?’ The old man said to him, ‘No, leave him to God. In fact whatever the trial is which comes to a man, let him say, “This has happened to me because of my sins,” and if something good comes say, “It is through the providence of God.” ‘

One day the Saracens came and robbed the old man and his brother. As he was setting off into the desert to find something to eat, the old man found some camel dung and having broken it up, he found some grains of barley in it. He ate a grain and put the other into his hand. His brother came and saw him in the act of eating Sisoes [219 and said to him, ‘Is this charity, to find food and to eat it along without having called me?’ Abba Sisoes said to him, ‘I have not wronged you, brother, here is your share which I have kept in my hand.’

A brother asked Abba Sisoes, If we are walking along the road and the guide leads us astray, ought we to tell him so?’ The old man answered, ‘No.’ Then the brother said, ‘Should we let him lead us astray then?’ The old man said to him, ‘What else? Will you take a stick to beat him? I know some brethren who were walking and the guide misled them the whole night. There were twelve of them and they all knew that they were lost and each one struggled not to say so. When day came and the guide realized that they had lost their way and said to them, “Forgive me, but I am lost,” they all said to him, “We knew that but we kept silence.” Hearing this he was filled with wonder and said, “Even to the point of death, the brothers control themselves so as not to speak,” and he gave glory to God. The length of the road on which they had gone astray was twelve miles.’

One day some Arians came to see Abba Sisoes on Abba Anthony’s mountain and they began to speak against the orthodox faith. The old man gave them no answer but he called his disciple and said to him, Abraham, bring me the book of Saint Athanasius and read it.’ Then they were silent as their heresy was unmasked and he sent them away in peace.

A brother whom another brother had wronged came to see Abba Sisoes and said to him, ‘My brother has hurt me and I want to avenge myself.’ The old man pleaded with him saying, ‘No, my child, leave vengeance to God.’ He said to him, ‘I shall not rest until I have avenged myself.’ The old man said, ‘Brother, let us pray.’ Then the old man stood up and said, ‘God, we no longer need you to care for us, since we do justice for ourselves.’ Hearing these words, the brothers fell at the old man’s feet, saying, ‘I will no longer seek justice from my brother; forgive me, abba.

They said of Abba Sisoes the Theban that when the assembly was dismissed he used to flee to his cell and they used to say of him, ‘He is possessed by a devil.’ But he was really doing the work of God.

They asked Abba Sisoes, If a brother sins, surely he must do penance for a year?’ He replied, ‘That is a hard saying.’ The visitors said, ‘For six months?’ He replied, ‘That is a great deal.’ They said, ‘For forty days?’ He said, ‘That is a great deal, too.’ They said to him, ‘What then? If a brother falls, and the agape is about to be offered, should he simply come to the agape, too?’ The old man said to them, ‘No, he needs to do penance for a few days. But I trust in God that if such a man does penance with his whole heart, God will receive him, even in three days.’

***

Σισώης ο Μέγας_Saint Sisoes the Great_Авва Сисой Великий_ΣΙΣΩΗΣ 3265765756Abraham, Abba Sisoes’ disciple, was tempted one day by the devil and the old man saw that he had given way. Standing up, he stretched his hands towards heaven, saying, ‘God, whether you will, or whether you will not, I will not let you alone till you have healed him,’ and immediately the brother was healed.

A brother asked Abba Sisoes, ‘What shall I do, abba, for I have fallen?’ The old man said to him, ‘Get up again.’ The brother 2 said, ‘I have got up again, but I have fallen again.’ The old man said, ‘Get up again and again.’ So then the brother said, ‘How many times?’ The old man said, ‘Until you are taken up either in virtue or in sin. For a man presents himself to judgement in the state in which he is found.’

He also said, ‘When there is someone who takes care of you, you are not to give him orders.’

. Abba Sisoes’ disciple often said to him, Abba, get up, and let us eat.’ And he would say to him, ‘Have we not eaten, my child?’ He would reply, ‘No, Father.’ The the old man would say, If we have not eaten, bring the food, and we will eat.’

It was said of Abba Sisoes that when he was at the point of death, while the Fathers were sitting beside him, his face shone like Sisoes [215 the sun. He said to them, ‘Look, Abba Anthony is coming.’ A little later he said, ‘Look, the choir of prophets is coming.’ Again his countenance shone with brightness and he said, Look, the choir of apostles is coming,’ His countenance increased in brightness and lo, he spoke with someone. Then the old men asked him, ‘With whom are you speaking, Father?’ He said, ‘Look, the angels are coming to fetch me, and I am begging them to let me do a little penance.’ The old man said to him, ‘You have no need to do penance, Father.’ But the old man said to them, ‘Truly, I do not think I have even made a beginning yet.’ Now they all knew that he was perfect. Once more his countenance suddenly became like the sun and they were all filled with fear. He said to them, ‘Look, the Lord is coming and he’s saying, “Bring me the vessel from the desert.” ‘ Then there was as a flash of lightening and all the house was filled with a sweet odour.

Troparion Saint Sisoes the Great — Tone 1

Dweller of the desert and angel in the body, / you were shown to be a wonder-worker, our God-bearing Father Sisoes. / You received heavenly gifts through fasting, vigil, and prayer: / healing the sick and the souls of those drawn to you by faith. / Glory to Him who gave you strength! / Glory to Him who granted you a crown! / Glory to Him who through you grants healing to all!

Troparion – Tone 5

From your youth you followed the angelic life
And were therefore filled with many godly gifts.
O Sisoës, emulator of the angels,
In the hour of your going forth from this life,
You shone resplendently as the sun
Revealing your glory and illuminating our souls!